Báo động bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính vì thuốc lá

Báo động bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính vì thuốc lá

Việt Nam hiện có khoảng 3 triệu người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, 90% là do hút thuốc lá. Hiện chưa có thuốc đặc trị và cách phòng bệnh hiệu quả nhất là cai thuốc và sinh hoạt điều độ.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) ngày càng tăng nhanh ở các nước đang phát triển. Và Việt Nam có tỷ lệ mắc cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo tài liệu của WHO, có đến 90% bệnh là do hút thuốc lá, còn 10% là do ô nhiễm môi trường.

COPD là bệnh lý hô hấp liên tục tiến triển, gây tổn thương chức năng phổi, biểu hiện bằng triệu chứng khó thở triền miên, khiến cơ thể mệt mỏi, không có khả năng làm việc... Bệnh thường xuất hiện ở người 40 tuổi trở lên. Dấu hiệu nhận biết: ho và khạc đàm vào buổi sáng, khó thở.

Theo bác sĩ Lê Thị Tuyết Lan, Đại học Y dược TP HCM, đến 1997, COPD mới thật sự được thế giới quan tâm và soạn ra tài liệu chiến lược về chẩn đoán, quản lý và ngăn ngừa. Còn tại Việt Nam, đến nay, khái niệm bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính vẫn chưa phổ biến trong cộng đồng. Bệnh nhân vẫn nhầm lẫn ho, khạc đàm, thậm chí khó thở vì COPD là do hút thuốc lá hay biểu hiện của tuổi già. Do vậy, hầu hết trường hợp bệnh đều được phát hiện khi vào giai đoạn muộn.

Khảo sát năm 2006 của Bộ Y tế cho thấy, 2% dân số trên 40 tuổi ở nội thành Hà Nội mắc bệnh này, còn khu vực ngoại thành là gần 5%. Còn tại TP HCM, Bệnh viện Chợ Rẫy là nơi tiếp nhận nhiều ca COPD, trung bình 80-90 trường hợp mỗi ngày, 1/4 trong số đó đã vào giai đoạn nặng với biểu hiện khó thở, mệt mỏi, thóp ngực, cơ thể hom hem...

Bác sĩ Tuyết Lan cho biết, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính hiện chưa có thuốc đặc trị. Nó là nguyên nhân gây tử vong đứng vào thứ tư trên thế giới (bằng tỷ lệ tử vong vì HIV/AIDS) chỉ sau bệnh lý tim mạch, tai biến mạch máu não và ung thư. Căn bệnh này ngày càng gia tăng, nhanh nhất tại các nước kém phát triển.

Nếu bệnh nhân được làm hô hấp ký thì có thể phát hiện ra bệnh trước khi có triệu chứng nhiều năm, nhằm ngăn ngừa bệnh tiến triển. Việc ngăn ngừa và điều trị chủ yếu dựa vào cai thuốc lá, chẩn đoán phát hiện sớm, dùng thuốc giãn phế quản Tiotropium-Spiriva, loại thuốc duy nhất hỗ trợ hô hấp trong điều trị căn bệnh này được WHO công nhận. Ngoài ra, cần có các phương pháp điều trị hỗ trợ như vật lý trị liệu phục hồi chức năng, chế độ dinh dưỡng phù hợp.

(Theo Vnexpress)