Kính tặng thầy Khôi.

"...Vẫn dáng hình ấy, vẫn giọng nói ấy, vẫn như ngày xưa. Lúc nào thầy giảng bài cũng hay, thầy giảng bằng tất cả những gì thầy có… Ngày xưa, thầy là của trò, “sau này chỉ là của người khác, tôi là của đất”…"
*****************************************8
Thầy trò.

Kính tặng thầy Khôi.

Trò học lịch sử, nhớ thầy sinh đúng ngày thế giới chống chiến tranh: 1-8-1949. Trò kém thầy 28 tuổi 9 tháng 3 ngày, trò kém thầy tất tần tật chỉ trừ mỗi chiều cao. Đó là điều cực kỳ may mắn.

Trò học với thầy bốn năm, bốn năm làm tội làm tình thầy đề đến ngáy cuối cùng thầy phải thốt lên: Tôi thật sai lầm với các anh các chị.

Từ lớp 9, trò gặp thầy. Nhìn thầy trò sợ nhưng đến khi thầy giảng bài, trò rất “mê”. Về nhà, trò khoe với mẹ: Thầy giáo con giảng bài hay cực, nghe như hát ấy.
Một thời gian sau trò mới biết thầy lạnh lùng và khó tính, hơi tí là quát. Trò ngồi than vãn với nhau, biết thế chẳng học chuyên văn nữa. Hàng ngày gặp mặt thầy, trò “ghét” nhưng mà sợ.

Cuối năm chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp và thi chuyên, thầy bảo: “Ai thi đậu, tôi khao”. Thầy hứa nhiều nhiều rồi “Quân tử nhất ngôn là quân tử dại”, thầy quên, trò đòi thầy từ đó tới nay.
Lớp 10, không thoát khỏi duyên phận văn chương, gặp nhau đầu năm học mới, thầy nhìn trò bảo:
- Phải chấp nhận nhau thôi, biết làm thế nào được!
Trò nhìn nhau, cười buồn.

Thầy đến lớp muộn, vội vàng giảng bài ngay. Trò đi học muộn, thầy khiển trách. Thầy giảng nhanh quá, trò ghi không kịp. Tức mình, trò ngồi nghe, chờ mượn vở của cô bạn bên cạnh. Thầy đến gõ nhẹ lên mặt bàn, cái nhìn của thầy là nỗi ám ảnh trong lòng trò.
Gặp thầy, chào: thầy nhẹ gật rồi đi. Trò từ đó gặp thầy là tìm cách lảng tránh.
Lớp 11, trò học yếu, thầy không vui, nhắc nhở trò trước lớp nhiều lần. Trò xấu hổ, chán và buồn.
“Trong cuộc sống, ai không khẳng định được mình, thì phải chịu thất bại”.
Trò gắng học, hôm trò mượn được quyển tài liệu đọc và ghi chép trong giờ thể dục, thầy đi qua nhắc. Hôm sau học lớp, thầy phê bình trò trong lớp đọc truyện. Nghe xong, trò khóc nức nở, không nói được một lời, tự nhủ suốt đời không quên điều đó.
Trò tránh mặt thầy, cả tháng trời trò lặng yên với cả thầy, cả bạn. Thầy kể chuyện, cả lớp cười, chỉ trò là không cười. Giờ ra chơi, trò ngồi phân tích một bài thơ, thầy hỏi: “Sao không ra ngoài chơi cho thoải mái?”. Trò không đáp, thầy nhìn vở không nói.
Thầy thường bảo con gái phải ý tứ, thầy bảo ban cách đi đứng, nói năng… trò làm lơ, mắt nhìn ra ngoài nhưng tai thì thin thít nghe.
Cuối năm, trò học rất khá, thầy động viên trò cố gắng phát huy khả năng. Thầy khen trò trò trước lớp, bạn bè bảo thầy cưng trò.
Năm cuối, lớp nổi loạn, các cô giáo than phiền lớp thầy hay nói chuyện, khó bảo…Thầy nhắc nhở lớp thường xuyên nhưng “nước đổ đầu vịt”, chỉ được một hai tiết đầu là đâu lại vào đấy. Thầy nêu tên những tên “đầu sỏ” nói thẳng vào mặt: “Không nể các anh chị đã lớn nữa”. Trò trơ mặt rồi.

Năm cuối! Thầy bất lực?!! Giờ thầy hơn nửa lớp không soạn bài. Trò xin lỗi mãi thầy cũng không tha, thầy cho lớp về. Trò sợ, trò khóc, trò cười,… rồi trò cũng về.
Kỳ thi chọn học sinh giỏi đi thi quốc gia, lớp chỉ được bốn người. Thầy buồn, trò thương thầy nhưng đã muộn.
Bốn trò đi thi được giải cả, toàn là giải cao, thầy cười hồ hởi, trò khen thầy có nụ cười duyên ơi là duyên. Thầy không đẹp trai nhưng rất duyên, trò khẳng định điều đó trước tất cả mọi người.
Thầy trò gặp nhau, thầy hát cho trò nghe, thầy còn kể chuyện “ngày xưa” của thầy nữa.
Thầy đã để lại trong lòng trò rất nhiều.
Thầy động viên các trò cố gắng vượt qua các kỳ thi sắp tới. Trò nhìn thầy, hứa danh dự, lời hứa cuối cùng sẽ để tặng thầy.
Trò thổ lộ: “ Em rất quý thầy!”.
Thầy cười, các anh các chị thì ai được việc mà chẳng quý tôi, tôi tin.
Trò cười.

Thầy đi họp xa về, lần nào cũng có quà cho trò. Trò reo: “Nhất thầy!”. Trò có bài đăng báo, thầy gợi ý xa xôi. Cả lớp hô: “Đúng thầy và chân lý thuộc về sô đông.”
Ngày trò đi thi tốt nghiệp, 42 tên, mỗi đứa được thầy cung cấp 1.000đ để ăn sáng, làm bài tốt. Trò nhủ: “Chẳng ai như thầy đâu!”.
Thầy khuyên trò nên thi vào những trường mình có khả năng và phù hợp với mình. Trò nghe, không ai hiểu trò hơn thầy?!!!
Đi thi đại học về, trò đến báo cáo với thấy ngay.
- Làm bài tốt chứ?
- Em làm bình thường
- Trượt thì đừng có mà đến nhà tôi nhá!
- Em cứ đến.

Ngày biết kết quả thi, trò đậu bốn trường, trò đến thăm thầy ngay và kể cho thầy nghe những ai đậu rồi. Thầy vui nhưng lại buồn ngay, chưa có ai đến báo tin cho thầy cả.
Trò nhìn thầy, thầy sẽ mãi là người trò không thể quên. Sáng mai trò đến thăm thầy, thầy cười: “Chiều hôm qua bọn hắn đến đông quá, đứa nào cũng đậu cao, chỉ còn hai đứa là về quê chưa thấy đến”. Thầy cười, trò cười.

Trước ngày chia tay, lớp trò, họp lớp, trò khao thầy, trò khóc. Thầy nạt, cố che giấu một nét yếu đuối:
- Tôi xấu người xấu nết, kiến thức đến lúc này thì cũng chẳng còn để dạy nổi các anh các chị nữa. Thôi, đi ra đại học mà tìm thầy khác.
… Thầy ơi, trò chỉ mong sao có được một phần tài năng và kiến thức của thầy.
… Học đại học, bạn bè mới, nhiều bỡ ngỡ. Thỉnh thoảng những đứa bạn cũ đến thăm nhau, có đứa nhắc thầy, đứa nhớ, đứa không nhớ hay cố tình quên (!!?). Riêng trò, trò rất nhớ.
Được nghỉ học vài ngày, trò về thăm nhà. Đến trường, rón rén nhìn vào lớp học cũ nghe thầy giảng “Đây mùa thu tới”.

Vẫn dáng hình ấy, vẫn giọng nói ấy, vẫn như ngày xưa. Lúc nào thầy giảng bài cũng hay, thầy giảng bằng tất cả những gì thầy có… Ngày xưa, thầy là của trò, “sau này chỉ là của người khác, tôi là của đất”…
Trò chỉ muốn nói thật to, thật to: Thầy ơi, em nhớ thầy.


Lưu Đức Hạnh.
Lớp 10 Văn 92-93.