Sơ qua về nhạc rock

[Jimmy Page]

Những album siêu kinh điểm trong khoảng thời gian 70-71

1970:
All Things Must Pass-George Harrison:bộ ba đĩa bao gồm những tinh hoa mà con bọ trầm lặng đã ấp ủ trong suốt thời gian bị cái bóng to lớn của Lennon-McCartney che khuất khi còn ở Beatles."ATMP" chứng tỏ với mọi người rằng George Harrison không hề thua kém Paul McCartney hay John Lennon.Anh có dư khả năg để viết những tuyệt khúc như "My Sweet Lord" hay "All Things Must Pass".

Deja Vu-Crosby,Stills,Nash and Young: Nhóm tam ca nhạc folk CS&N sau khi kết nạp thêm Neil Young đã cho ra đời album kinh điển "Deja Vu" với những tuyệt tác: "Suite: Judy's blue eyes","Wooden Ship" và ca khúc phản chiến nổi tiếng "Ohio"

Lola-the Kinks: Ban nhạc cựu chiến binh sống sót sau cuộc xâm lăng thứ nhất của người Anh đã làm cho giới phê bình cả hai bên bờ Đại Tây Dượng phải rùng mình khi cho ra đời ca khúc đầu tiên nói về hiện tượng đồng tính luyến ái nam một cách khá thẳng thắn.Tuy nhiên ,các nhà phê bình đều phải công nhận cả ca khúc "Lola" và album cùng tên là quá hay.

Paranoid-Black Sabbath:Album đánh dấu tên tuổi của Black Sabbath như nhóm heavy metal hàng đầu của thế giới với những "Paranoid","War Pigs",Iron Man"...

1971

Imagine-John Lennon: Album xuất sẵc của mọi thời. Cố tìm mà nghe

Led Zeppelin IV-Led Zeppelin: Còn được biết đến với cái tên Zoso,album này đứng đầu bộ ba album kinh điển của nhạc hardrock với quá nhiều ca khúc đáng nghe.

Layla and other love songs-Derek and the Dominoes: Với sự kết hợp giữa hai tài năng guitar Eric Clapton và Duane Allman trong tác phẩm "Layla" trứ danh.

Who's next?-the Who:Album được đánh giá khá cao của nhóm the Who với "Behind Blue Eyes" và "Won't Get Fooled Again"

Aqualung-Jethro Tull: Một album opera rock nữa với phong cách kết hợp nhuần nhuyễn giữa progressive và folk rock.Ca khúc có cùng tựa với album có tên trong bang xếp hạng top 100 guitar xuất sắc nhất ở thứ hạng 25.

Năm 1971 cũng là năm mở đầu cho của những chương trình biểu diễn từ thiện bằng show diễn "Concert for Bangladesh" của thầy trò Ravi Shankar -George Harrison.Chương trình còn có sự tham gia của Eric Clapton,Ringo Starr,Bod Dylan và Billy Preston.Show diễn này thành công vuợt mức tưởng tượng với số tiền thu được là 9 triệu dollar.Tuy nhiên,các nhà sản xuất và các hãng đĩa đã bòn rút một số khá lớn trước khi chuyển số tiền này đến cho các nạn nhân.Dù sao cũng cám ơn "concert for Bangladesh" vì nếu không có nó thì chưa chắc gì có những "Live Aid","American all Stars for Africa" hay "Concert for Cambodia" của những năm 80.

[Jimmy Page]

Và, trong khoảng thời gian này không thể kể đến đại nhạc hội Woodstock, ngày lễ của hòa bình, tự do và âm nhạc. 32 ban nhạc/nghệ sĩ rock đã thể hiện trong suốt 4 ngày 3 đêm các tác phẩm đỉnh cao của họ. Đây là lễ hội nhạc rock lớn nhất từ trước đến nay, với 450000 người tham dự, khiến cho con đường đến thị trấn Woodstock bị kẹt hoàn toàn.

Poster của Woodstock


Ngày 15/9 ,từng đoàn hippie đã băt đầu rồng rắn kéo nhau đến nông trang Max Yargus và đến ngày 16 thì tất cả các nẻo đường dẫn đến liên hoan Woodstock đều bị tắt nghẽn.

Số ban nhạc được mời đến tham dự là 34 ban với cát sê trung bình là $15,000 mỗi ban(dự tính ban đầu là từ $4000-5000/ban).Tuy nhiên có hai ban không đến dự được là Bod Dylan từ chối vào giờ chót và ban nhạc Iron Butterfly không vào được Woodstock do giao thông tắt nghẽn.Ba mươi hai ban nhạc còn lại chia nhau biểu diễn trong suốt ba ngày đêm không ngừng nghỉ.Sau đây là thứ tự trình diễn của các ban nhạc.

Ngày 15/8/1969
*Richie Havens:
High Flyin' Bird
I Can't Make It Anymore
With A Little Help
Strawberry Fields Forever
Hey Jude
I Had A Woman
Handsome Johnny
Freedom
Swami Satchidananda
*Country Joe McDonald,
I Find Myself Missing You
Rockin' All Around The World
Flyin' High All Over the World
Seen A Rocket
Fish Cheer/I-Feel-Like-I'm-Fixing-To-Die Rag
*John Sebastian:
How Have You Been
Rainbows All Over Your Blues
I Had A Dream
Darlin' Be Home Soon
Younger Generation
*Sweetwater:
What's Wrong
Motherless Child
Look Out
For Pete's Sake
Day Song
Crystal Spider
Two Worlds
Why Oh Why
*Incredible String Band:
Invocation
The Letter
This Moment
When You Find Out Who You Are
*Bert Sommer:
Jennifer
The Road To Travel
I Wondered Where You Be
She's Gone
Things Are Going my Way
And When It's Over
Jeanette
America
A Note That Read
Smile
Tim Hardin:
If I Were A Carpenter
Misty Roses
*Ravi Shankar:
Raga Puriya-Dhanashri/Gat In Sawarital
Tabla Solo In Jhaptal
Raga Manj Kmahaj
Iap Jor
Dhun In Kaharwa Tal
*Melanie :
Beautiful People
Birthday of The Sun
*Arlo Guthrie :
Coming Into Los Angeles
Walking Down the Line
Amazing Grace
*Joan Baez :
Oh Happy Day
The Last Thing On My Mind
I Shall Be Released
Joe Hill
Sweet Sir Galahad
Hickory Wind
Drug Store Truck Driving Man
I Live One Day At A Time
Sweet Sunny South
Warm and Tender Love
Swing Low Sweet Chariot
We Shall Overcome

Ngày 16/8/1969
*Quill:
They Live the Life
BBY
Waitin' For You
Jam
*Keef Hartley Band :
Spanish Fly
Believe In You
Rock Me Baby
Medley
Leavin' Trunk
Halfbreed
Just To Cry
Sinnin' For You
*Santana :
Waiting
You Just Don't Care
Savior
Jingo
Persuasion
Soul Sacrifice
Fried Neckbones
*Canned Heat
A Change Is Gonna Come/Leaving This Town
Going Up The Country
Let's Work Together
Woodstock Boogie
*Mountain:
Blood of the Sun
Stormy Monday
Long Red
Who Am I But You And The Sun
Beside The Sea
For Yasgur's Farm (then untitled)
You and Me
Theme For An Imaginary Western
Waiting To Take You Away
Dreams of Milk and Honey
Blind Man
Blue Suede Shoes
Southbound Train
*Janis Joplin :
Raise Your Hand
As Good As You've Been To This World
To Love Somebody
Summertime
Try (Just A Little Bit Harder)
Kosmic Blues
Can't Turn you Loose
Work Me Lord
Piece of My Heart
Ball and Chain
*Sly & the Family Stone :
Chip Monck Intro/M’Lady
Sing A Simple Song
You Can Make It If You Try
Everyday People
Dance To The Music
I Want To Take You Higher
Love City
Stand!
*Grateful Dead :
St. Stephen
Mama Tried
Dark Star/High Time
Turn On Your Love Light
*Creedence Clearwater Revival :
Born on the Bayou
Green River
Ninety-Nine and a Half (Won't Do)
Commotion
Bootleg
Bad Moon Rising
Proud Mary
I Put A Spell On You
Night Time is the Right Time
Keep On Choogin'
Suzie Q
*The Who:
Heaven and Hell
I Can't Explain
It's a Boy
1921
Amazing Journey
Sparks
Eyesight to the Blind
Christmas
Tommy Can You Hear Me?
Acid Queen
Pinball Wizard
Abbie Hoffman Incident (see above section)
Fiddle About
There's a Doctor
Go to the Mirror
Smash the Mirror
I'm Free
Tommy's Holiday Camp
We're Not Gonna Take It
See Me, Feel Me
Summertime Blues
Shakin' All Over
My Generation
Naked Eye
*Jefferson Airplane
Somebody to Love
The Other Side of This Life
Plastic Fantastic Lover
Volunteers
Saturday Afternoon/Won't You Try
Eskimo Blue Day
Uncle Sam's Blues
White Rabbit

Ngày 18-19/8/2006:
*oe Cocker
Delta Lady
Some Things Goin' On
Let's Go Get Stoned
I Shall Be Released
With A Little Help From My Friends
Country Joe and the Fish
Rock and Soul Music
Thing Called Love
Love Machine
Fish Cheer/I-Feel-Like-I'm-Fixin'-To-Die Rag
Ten Years After
Good Morning Little Schoolgirl
I Can't Keep From Crying Sometimes
I May Be Wrong, But I Won't Be Wrong Always
Hear Me Calling
I'm Going Home
*Te Band
Chest Fever
Baby Don't Do It
Tears of Rage
We Can Talk
Long Black Veil
Don't You Tell Henry
Ain't No More Cane
Wheels On Fire
Loving You Is Sweeter Than Ever
The Weight
*Blood, Sweat & Tears
More and More
I Love You Baby More Than You Ever Know
Spinning Wheel
I Stand Accused
Something Coming On
*Johnny Winter:
Mama, Talk to Your Daughter
To Tell the Truth
Johnny B. Goode
Six Feet In the Ground
Leland Mississippi Blues/Rock Me Baby
Mean Mistreater
I Can't Stand It (With Edgar Winter)
Tobacco Road (With Edgar Winter)
Mean Town Blues
*Crosby, Stills, Nash & Young :
Suite: Judy Blue Eyes
Blackbird
Helplessly Hoping
Guinnevere
Marrakesh Express
4 + 20
Mr. Soul
Wonderin'
You Don't Have To Cry
Pre-Road Dreams
Long Time Gone
Bluebird
Sea of Madness
Wooden Ships
Find the Cost of Freedom
49 Bye-Byes
Paul Butterfield Blues Band
Everything's Gonna Be Alright
Driftin'
Born Under A Bad Sign
All My Love Comin' Through to You
Love March
*Sha-Na-Na :
Na Na Theme
Jakety Jak
Teen Angel
Jailhouse Rock
Wipe Out
Who Wrote the Book of Love
Duke of Earl
At the Hop
Na Na Theme
*Jimi Hendrix:
Message to Love
Hear My Train A Comin'
Spanish Castle Magic
Red House
Mastermind
Lover Man
Foxy Lady
Jam Back At The House
Izabella
Gypsy Woman
Fire
Voodoo Child (Slight Return)/Stepping Stone
Star Spangled Banner
Purple Haze
Woodstock Improvisation
Villanova Junction
Hey Joe

Vì có đến 32 ban nhạc/nghệ sĩ biểu diễn nên không thể tránh khỏi tình trạng chất lượng của những ban nhạc không đồng đều.Tuy nhiên,Woodstock đã làm nên tên tuổi của Satana với Soul Sacrifice rực chất lửa Latin,Jefferson Airplane huyền hoặc với "White Rabbit" và "Somebody to Love",the Who với phần trình diễn đầy xúc cảm của "Tommy" và tiếng đàn guitar điện lúc như ai oán thê lương lúc cuồng nộ giân dữ của bài "Star Spangled Banner" do Jimi Hendrix trình bày để phản đối chiến tranh Việt Nam.Tất cả đã góp phần tạo nên huyền thoại cho tên tuổi của chính mình và danh tiếng của Woodstock.

[Jimmy Page]

Đầu năm 1972,có một trào lưu nhạc rock đã ra đời đã gây rất nhiều tranh cãi và lối ăn mặc và trang điểm mang tính phi giới tính và rất lập dị.Đó là glam rock.

Mọi việc bắt đầu từ khi Angie Bowie ,vợ của tay rock chột mắt David Bowie khuyên (hay xúi) chồng,ngoài miếng băng đen bịt mắt ra nên trang điểm thật màu mè và lập dị để thu hút khán giả .Bản thân David là một tay lập dị với tư tưởng khá phức tạp kết hợp giữa triết lý Phật giáo,tình dục,các quan điểm về vũ trụ và sự sùng bái Hitler.Được sự ủng hộ của vợ, David bắt đầu đưa những tư tưởng lập dị của mình vào album và trong lối trình diễn.Album đầu tiên theo khuynh hướng glam rock của David Bowie là "the Rise and Fall of Ziggy Stardusrt and the Spiders from Mars" năm 72 với Bowie trong hình tượng của Ziggy Stardust được công chúng hoan hô nhiệt liệt khiến cho glam rock có đất sống.Nối tiếp theo David Bowie là Iggy Pop,Alice Cooper,Marc Bolan and the T-Rex,Kiss,và New York Dolls...Tuy nhiên,Glam rock sống không thọ khi vài năm sau ,nó bị Punk Rock,thể loại rock không chuộng sự màu mè hất cẳng.Tính đến nay chỉ còn Alice Cooper và Kiss là hai nhóm không thay đổi phong cách của mình mà vẫn sống được.

Ban nhạc KISS

Tuy nhiên giới phê bình nhận xét:"Cái trò bôi mặt vớ vẩn của KISS không bao giờ có thể so sánh được với tiếng guitar huyền thoại của Brian May"

[Jimmy Page]

Những mất mát của nhạc rock
Mất mát lớn nhất có lẽ là sự tan rã của nhóm nhạc huyền thoại the Beatles.Mặc dù cái tên Beatles chỉ còn tồn tại trên danh nghĩa từ năm 69,nhưng mọi người không ai muốn một kết thúc như thế.Các fan trung thành của nhóm vẫn hi vọng ,dù là hi vọng rất mong manh một cơ hội để bốn con bọ nghĩ lại,nhưng giống như tựa album "All Things Must Pass" của George Harrison,bốn chàng trai Beatles đã đến lúc phải chia tay để đi theo chí hướng riêng của mình.Thực tế đã chứng minh rằng sự chia tay của Beatles là hợp lí vì các thành viên đều mâu thuẫn với nhau khá gay gắt.Họ muốn chứng minh cho mọi người thấy tài năng của cá nhân mình chứ không muốn núp dưới cái bóng của huyền thoại của Beatles nữa.Sự khác biệt về mặt tư tưởng của mỗi thành viên được thể hiện khá rõ trong những album solo của họ:John Lennon thì đấu tranh không ngừng nghỉ cho hoà bình,Paul McCartney vẫn khẳng định vị trí của mình trên bảng xếp hạng bằng những bản ballad đẹp như tranh,George Harrison thì hơi nghiêng về tâm linh và tôn giáo phương Đông,còn Ringo Starr thì dễ sống,sao cũng được:rock cũng xong mà pop cũng tốt.

Tuy tan rã nhưng các thành viên của Beatles vẫn tiếp tục chinh phục người hâm mộ bằng tài năng của mình.Ngôi sao Bắc Đẩu của nhạc rock Anh chết đi nhưng có bốn ngôi sao khác sinh ra từ nó và tiếp tục toả sáng ,nhưng đối với nhạc rock Mỹ thì sự việc không được may mắn như thế vì trong vòng 2 năm ,nhạc rock Mỹ mất đi bốn huyền thoại lớn.Đây là một tổn thất nặng nề không những của nhạc rock Mỹ mà còn là cả của nhạc rock thế giới.


Album cuối cùng của The Beatles, Let It Be

Ngày 18/9/1970,cả thế giới nhạc rock bàng hoàng khi biết tin tay guitar thần sầu Jimi Hendrix qua đời do sử dụng ma tuý quá liều .Chưa đầy một tháng sau,ngày 4/10/1970,tin dữ lại đến khi giọng nữ hiếm hoi của thể loại psychedelic blues là Janis Joplin lại tiếp tục theo chân Jimi Hendrix lên thiên đàng cũng vì ma tuý để lại album xuất sắc "Pearls" còn đang thu dở.

Sang đến nay 71,vận rủi vẫn chưa từ bỏ con cháu chú Sam,thần chết tiếp tục gọi thiên tài điên rồ Jim Morrison,thủ lĩnh nhóm the Door về địa ngục ngày 3/7/1971 mặc dù anh này đang mai danh ẩn tích ở Paris.Ngày 29/10/1971,nước Mỹ lại mất đi thêm một rocker lừng lẫy nữa là tay guitar nổi tiếng Duane Allman của nhóm Allman Brothers .Cái chết của Duane Allman là một sự cay nghiệt của đất trời vì lúc ấy anh vừa cùng với Eric Clapton hoàn thành một tuyệt phẩm bất hủ của nhạc rock,ca khúc "Layla" mà Eric đã viết để tán tỉnh Patti Boyd,vợ của George Harrison.Trong ca khúc này, Duane và Eric đã cùng nhau song tấu guitar.Tiếng đàn của Duane không kém hơn so với thượng đế Clapton là mấy,nhưng chưa kịp tận hưởng thành công thì tai nạn xe motor đã cướp mất sinh mạng của Duane Allman ở tuổi 24.


Các nhóm metal mới là ai?
Tất nhiên là tớ không nói đến các nhóm nu-metal pha lẫn giữa rock và rap như Limp Bitkitz hay Linkin Park vì ở thời đó ,có người còn chưa ra đời.Các nhóm metal mới đây là những nhóm metal đã được nhen nhúm từ đầu thập niên 70 ,nhưng chưa thật sự làm được gì trước sự "chèn ép" của ba con khủng long Led-Black-Deep.Phần lớn các nhóm này đều trở thành những nhóm heavy metal xuất sắc của thập niên 80 và sau này.Nhưng trước tiên nói về họ ,chúng ta hãy xem thử ba con khủng long cũ,xem họ đã làm gì để cho "bọn trẻ nó giỡn mặt"như thế.

Trước tiên là Led Zeppelin,nhóm hardrock vĩ đại nhất của mọi thời đại.Sau album "Led IV" xuất sắc,bốn chàng trai của Led lao đầu vào những chuyến lưu diễn khắp thế giới và ăn chơi cho thoả chí.Album "Houses of The Holy" năm 73 là một album được cẩn thận gọt giũa nhưng tiếc thay nó không làm hài lòng các fan vì album không còn chất lửa của Led như bốn album đầu.Tuy chưa mất vị trí đầu đàn nhưng nhóm Led đã có dấu hiệu đi xuống.

Deep Purple thì năm 72 đã cho ra album xuất sắc "Machine Head" với những tuyệt khúc "Highway Star" , "Lazy" và ca khúc bất hủ"Smoke on the Water" mô tả lại vụ cháy ở sòng bạc Montreux ,Thuỵ Sĩ,nơi nhóm đã đến thu âm album của mình.Album này đã hoàn thành bộ ba album xuất sắc nhất lịch sử hardrock "Led IV'-"Machine Head"-"Paranoid" .Tuy nhiên sau thành công đó,nhóm bắt đầu có sự mâu thuẫn trầm trọng trong nội bộ giữa hai trụ cột Ian Gillan và Ritchie Blackmore,kết quả là Gillan và tay bass Glover tách ra riêng ,DP tiếp tục với David Coverdale và Glenn Hughes và đó là một thảm hoạ cho nhóm.

Black Sabbath có lẽ là khá hơn một chút,tiếp tục cho ra đời một số album khá hay như "Black Sabbath vol 4","Sabbath Bloody Sabbath" nhưng mâu thuẫn giữa Ozzy và Tony Iommy cũng bắt đầu nhem nhúm.Nhóm cũng gặp khá nhiều vấn đề liên quan đến ma tuý và trong mắt của giới phê bình,Black Sabbath chưa bao giờ là đứa con cưng cả.Có thể nói Black Sabbath là nhóm nhạc rock bị trù dập nhiều nhất từ trước đến nay do khuynh hướng lập dị của mình.

Trước tình hình đó ,các nhóm metal mới bắt đầu chứng tỏ rằng mình có thể thay thế đàn anh để thống trị thế giới nhạc hardrock.Trong đó nổi bật là những nhóm Aerosmith,Blue Oyster Cult,Grand Funk (Railroad),Heart,ZZ Top...(Mỹ) và Thin Lizzy,Judas Priest,Bad Company ..(Anh).Những tên tuổi này đối với những fan của heavy metal thập niên 80 thì hoàn toàn không xa lạ gì nhưng ở những năm đầu thập niên 70,họ phải chiến đấu rất vất vả để sống còn.Vấn đề không phải là không tìm được lượng khán giả hâm mộ cho riêng mình mà là việc đối đầu với nhũng tay phê bình hắc ám luôn kiếm chuyện để trù dập và nguy hiểm hơn là hội chứng "first fame".Tất cả những rocker trẻ tuổi với máu liều sẳn có trong người cộng với một chút danh tiếng vừa đạt được sẽ quên ngay mình là ai mà lao đầu vào ma tuý,rượu chè để rồi không thể đứng dậy nổi.

[Jimmy Page]

Ngôi sao bắc đẩu mới của nhạc rock

Không biết tớ có quá lời không khi gọi Queen là ngôi sao Bắc Đẩu của nhạc rock,nhưng tớ biết chắc sẽ có nhiều người đồng ý với tớ.Thật ra nhạc rock thì anh tài không thiếu,nhưng đạt được trình độ và danh tiếng của Queen thì không được mấy nhóm cả.

Xuất hiện tương đối trễ trên trường nhạc rock nhưng cũng như Led Zeppelin,một khi ra quân thì Queen chỉ có dành chiến thắng mà thôi.

Mọi chuyện bắt đầu khi nhóm nhạc yểu mệnh Smile của Brian May và Roger Taylor tan rã và ca sĩ chính Tim Staffle tách ra lập ban nhạc khác. Không chịu thua số phận,Brian May đã mời anh bạn chung phòng của mình là Freddie Mercury vào làm ca sĩ chính cho nhóm nhạc mới của mình.Cuối năm 70 ,nhóm được chắp thêm cánh bởi tay bass John Deacon và từ đó Queen ra đời.

Tuy nhiên ,không giống những ban nhạc khác thường chơi ở các quán bar để vừa kiếm tiền vừa kiếm danh.Queen ém quân rất kĩ suốt hơn một năm trời chỉ để tập luyện vì nhóm không muốn xuất hiện một cách mờ nhạt ,có vài bài hit rồi chìm hẳn.có lẽ vì thế mà đến năm 72,họ mới bắt đấu cuộc chinh phục của mình.
Album đầu tay mang tên "Queen" ra đời năm 73 là một sự kết hợp hài hoà giữa chất heavy metal dữ dội theo kiểu Led Zeppelin và trào lưu màu mè hoa lá cành của glam rock.Tuy không có tên trên bản xếp hạng nhưng Queen đã được bầu là ban nhạc hay nhất trong năm 73 với phong cách biểu diễn sống động đầy kịch tính.



Album "Queen II" ra đời năm 74 vẫn tiếp tục với phong cách glam + metal đã cho ra đời bài hit đầu tiên của nhóm là "Seven Seas of Rhye" với nhiều lời phê bình tốt.Album thứ ba "Sheer Heart Attack" cũng ra đời năm 74 đã đưa tên tuổi của Queen đến với đất Mỹ,thị trường khó tính nhất của âm nhạc.Single "Killer Queen" của album cho thấy được bước chuyển hướng mới của Queen: hoà âm tao nhã hơn,phối bè nhịp nhàng hơn theo kiểu của Beach Boys nhưng vẫn giữ tiếng guitar cuồng nộ kiểu Led vì Queen lúc này vẫn chịu ảnh hưởng nhiều từ Led Zeppelin. "Killer Queen" lọt vào top 20 ở Mỹ đã đảm bảo cho Queen con đường công danh thênh thang những năm sau đó.

Có lẽ Queen là một trong rất ít những ban nhạc mà tất cả các thành viên đều có trình độ học vấn rất cao:Brian May học tiến sĩ ngành thiên văn học,Roger Taylor học ngành sinh vật,John Deacon tốt nghiệp loại giỏi ngành điện tử và Freddie Mercury học ngành đồ hoạ và thiết kế.Lẽ ra,nếu không thành lập nhóm thì mỗi thành viên của nhóm cũng đủ điều kiện để trở thành một kĩ sư hoặc nhà khoa học giỏi và sống sung sướng.Nhưng thật may cho thế giới nhạc rock khi bốn cái đầu bác học ấy kết hợp lại với nhau để tạo nên một trong những ban nhạc tuyệt vời nhất trong lịch sử nhạc rock.Chính vì thế mà mặc dù không có kinh nghiệm chinh chiến như những nhóm khác,Queen vẫn nổi bật do tài năng và trí tuệ của mình.

[Jimmy Page]

Một số khái niệm cơ bản về nhạc trong rock
*) Solo: là đoạn nhạc được biểu diễn bằng đàn lead hoặc piano, thậm chí là bass, và đoạn nhạc đó phải thể hiện được phần "linh hồn" của tác phẩm. Ví dụ nổi tiếng nhất về solo là đoạn solo bằng 2 cây lead ở cuối bài "Hotel California" hoặc đoạn solo kinh điển của "Layla"
*) Riff: cú riff guitar là 1 thành phần không thể thiếu của nhạc metal, có thể nói đó là đặc trưng của nhạc metal. Theo định nghĩa trong từ điển, “riff” là những đoản khúc lặp đi, lặp lại theo lối dân ca.Theo đó, ta có thể hiểu là cú riff có thể được chơi bằng nhiều loại nhạc cụ khác nhau và theo tôi, “lặp đi lặp lại” là từ 3 lần trở lên. Trong nhạc metal, luôn có những cú riff được thể hiện bằng guitar điện. Các bạn có thể dễ dàng nhận ra những cú riff guitar trong các bản nhạc metal. Tôi lấy VD 1 trong những câu riff nổi tiếng nhất và hay nhất là câu riff mở đầu bài Sweet child o’mine hay là câu riff trong bài Cơn mưa hoang dã của The Wall band vậy .Tôi thấy nhạc của Iron Maiden là dễ nhận ra các câu riff nhất. Các bạn tự nghe và tìm hiểu lấy với ban nhạc mà mình yêu thích bởi cứ nhạc metal là có những cú riff, đó là điều chắc chắn.
*) Intro: Là đoạn mở đầu một ca khúc, bằng guitar hoặc bass. Vd như đoạn khởi đầu của Hotel California bằng đàn 12 dây (bản electric) và đoạn "múa guitar" ở bản acoustic
*) Coda: là đoạn kết thúc bài hát
*) Tempo: Tốc độ bài hát. Cái mà bọn audition hay chơi rồi nói "finish xxx" chính là tempo. Đo bằng số nốt đen bài hát chạy được trong vòng 1 phút.
VD: Bài Hotel California có tempo 75, Like A Rolling Stone tempo 98, Emerald Sword tempo 250...

[Jimmy Page]

Hiện nay, nhạc metal gồm có những hình thái chính sau đây:
1. Black metal
2. Death metal
3. Doom metal
4. Glam/Hair metal
5. Gothic metal
6. Heavy metal
7. Industrial metal
8. Nu metal
9. Power metal
10. Progressive metal
11. Stoner metal
12. Symphonic metal
13. Thrash metal
Bây giờ tôi sẽ đi sâu hơn về từng thể loại của nhạc metal. Danh sách trên xếp theo thứ tự chữ cái, theo đó Black metal đứng đầu nhưng tôi sẽ nói đến Heavy metal đầu tiên bởi đó là cha đẻ của tất cả.

Heavy Metal
Miêu tả: Được biết như là thể loại ‘kinh điển’ hay ‘thuần khiết’ của nhạc metal. Được nhận ra bởi những cú riff với tiếng guitar distortion dựa trên ba hợp âm chính là T, S, D và giọng ca như thét của các ca sĩ. (Theo như tôi nhận thấy, những cú riff của heavy metal thời kỳ đầu thường khá dài, có lẽ do gốc gác nhạc blue với nhiều chất ngẫu hứng của nó, và càng về sau thì các cú riff càng có xu hướng ngắn hơn.) Heavy metal đã sinh ra tất cả những gì thuộc về nhạc metal và tất cả những hình thái metal được miêu tả dưới đây. Có lẽ ban nhạc đầu tiên chơi heavy metal là Black Sabbath, họ chính là nguồn cảm hứng cho trào lưu New Wave Of British Heavy Metal (NWOBHM), làn sóng mới của nhạc heavy metal nước Anh, kéo theo những ban nhạc như Iron Maiden, Saxon, Judas Priest, Motor Head và rất nhiều ban nhạc nữa mà ngày nay đã bị quên lãng.(Càng nói càng thấy vóc dáng khổng lồ của Black Sabbath) Cũng phải nói đến Led Zeppelin và Deep Purple, hai tên tuổi của heavy metal thời kỳ đầu đã cùng Black Sabbath tạo nên bộ ba ban nhạc heavy metal huyền thoại với bộ ba album heavy metal kinh điển là Led Zeppelin IV, Paranoid và Machine head. Phải nói rằng LZ đã đóng góp cho nhạc rock rất nhiều nhưng cách chơi của họ theo thiên hướng blues rock nhiều hơn là heavy metal, còn DP thì có hơi hướng hard rock nhiều hơn. Vì thế, trong 3 ban nhạc trên, đóng góp cho heavy metal nhiều nhất là Black Sabbath. Trào lưu NWOBHM đã có 1 cuộc sống ngắn ngủi và biến mất vào giữa những năm 80 với sự xuất hiện của Thrash metal. Tuy nhiên, Heavy metal vẫn rất phổ biến trong những năm 80 cho đến tận bây giờ. Một VD sinh động là Iron Maiden, họ vẫn đang chơi rất hay với những âm thanh heavy truyền thống. Hiện nay dòng này đã xuất hiện những biến thể mới. Đó là Heavy metal mới như Nevermore, Disturbed, Pantera,... điểm dễ nhận ra là những ban nhạc nhạc này chơi trống với hai chân bass so với một của heavy metal thời kỳ đầu.
Những ban chơi theo thể loại này:Black Sabbath, Iron Maiden, Judas Priest, Motorhead, Ozzy Osbourne (những cái tên kinh điển !!)....

Black metal
Có lẽ Black metal được biết đến chính nhờ việc tạo ra những âm thanh “tồi tệ”: những cú riff nghịch tai và buồn tẻ, rất nhiều nhịp điệu, đơn giản nhưng đủ kích động người nghe. Các bạn sẽ rất hay gặp kiểu vê dây đi đi lại lại một nốt ở black metal, nhất là raw black metal, nghe như một cái cưa máy dí vào tai vậy. Giọng ca thì gào rít, nghe khào khào, khè khè, the thé như tiếng gào của một con quái vật khát máu đang tìm mồi. Phần lớn các ca sĩ của dòng black metal sử dụng ‘phơ giọng’ (thiết bị làm biến đổi giọng hát, cũng như phơ của guitar điện) để tạo ra chất giọng gào rít đó. Tuy nhiên, cũng có những ca sĩ có chất giọng “quái vật’ thật sự, họ không cần phơ giọng. Ca từ thì thiên về phi tôn giáo hoặc bài giáo, ý thơ hướng về thời kỳ Trung cổ ở châu Âu, thêm một chút sùng bái quỷ Satan. Và tất nhiên là không thể thiếu những bộ đồ da với những chiếc gai bằng kim loại, những khuôn mặt và thân hình được tô vẽ. Các nhóm Black metal thường vẽ mặt theo kiểu “Corpse Paint” với 2 màu chủ đạo là “trắng và đen”. Có thể đây là ảnh hưởng của nhóm Kiss. Hình ảnh rất quan trọng đối với rất nhiều ban nhạc, điển hình như Cradle of Filth. Black metal đang có khuynh hướng cởi mở hơn, nhiều ban nhạc sử dụng keyboard, tạo ra những âm thanh lạnh lẽo, đôi khi bạn có thể nghe thấy giọng hát trong hoặc thậm chí cả giọng nữ. Hơn nữa, black metal còn đang có xu hướng kết hợp với các hình thái khác để mặc sức sáng tạo trong âm nhạc. Có thể kể ra các tên tuổi như Dark Tranquility, Children of Bodom, Eternal Tear of Sorow chơi melodic death có kết hợp với chất black, Borknagar chơi progressive black, Summoning chơi symphonic black, Graveworm (gothic black), Moonsorrow (folk black), Rotting Christ (death black),...
Black metal được phổ biến châu Âu, nhất là Bắc Âu, điển hình là Na Uy và Phần Lan. Tuy nhiên, black metal hiện cũng đang được mở rộng ra Đông Âu với những tên tuổi đang nổi lên như Behemoth của Ba Lan hay Rakoth của Nga. Mỹ không ưa black metal, ở nước Mỹ chỉ có một số ít ban nhạc chơi black metal (không rõ lắm ).
Điển hình: Dimmu Borgir, Marduk, Emperor, Burzum, Cradle Of Filth...



Death metal
Death metal là hình thái khốc liệt nhất của âm nhạc. Một ban Death metal điển hình nói chung có thể nhận ra bằng sự sử dụng âm thanh distortion (hiệu quả làm méo tiếng) nặng nề, đàn lên dây thấp tạo ra những âm trầm thái quá, tiếng trống bass đôi dữ dội và giọng hát gầm gừ đặc trưng. Phạm vi của Death metal bao gồm một số lớn các biến thể khác nhau như 'Florida sound', 'Gothenburg sound', grindcore, crustcore... Những cú riff biến đổi từ chậm và nặng ‘như bùn đặc’ đến nhanh như chớp với nhịp điệu điên cuồng. Hiếm khi keyboard được sử dụng để giữ nhịp. Tuy nhiên, đến nay death metal đã sinh ra rất nhiều biến thể làm cho hình thái này ngày càng phong phú và sáng tạo hơn. Death metal được kết hợp với các yếu tố của doom, gothic, black, cả những yếu tố của nhạc giao hưởng, dân ca cũng được đưa vào làm cho người nghe nhiều lúc lẫn lộn, không phân biệt được là death hay không, như Haggard chẳng hạn.
Lịch sử hình thành: Thể loại này được sinh ra ở Mỹ, vào đầu những năm 80 khi 1 ban nhạc có tên là ‘Mantas’, tan rã vào năm 84 rồi được lập lại với cái tên Death, quyết định đưa nhạc metal đi đến cùng cực. Châu Âu cũng không chậm bước là mấy, tuy nhiên đến cuối thập kỉ 80, những ban nhạc như Entombed and Bolt Thrower mới được thành lập và bắt đầu thực hiện các bản thu demo và ký hợp đồng với các hãng đĩa. Nước Mỹ không chịu từ bỏ vương miện của mình với thể loại này. Tuy nhiên, đến năm 1989, khi Morbid Angel phát hành kiệt tác Altars of Madness, nền móng của 2 hình thái “Florida” và “New York” mới được hình thành. Cùng năm đó, hai ban nhạc Cannibal Corspe và Suffocation được thành lập, theo thứ tự đặc trưng cho 2 hình thái “Florida” và “New York” .Những hình thái mà ngày nay được biết là brutal death metal. Đầu những năm 90 là thời kỳ cực thịnh của death metal, trong khi vào những năm tiếp theo, châu Âu đưa ra câu trả lời của mình với Death metal của nước Mỹ: 1 hình thái gọi là Black metal. Tuy nhiên, Death metal vẫn trở nên mạnh mẽ nhờ những ban nhạc như Nile, Krisiun, Cryptopsy...đạt đến giới hạn của tốc độ, kỹ thuật cũng như sự tàn khốc và những ban như Opeth đạt đến giới hạn của sự sáng tạo và nhạc điệu. Chừng nào mà những ban nhạc kiểu này sẵn sàng cho chúng ta thấy họ có thể đẩy giới hạn đi đến mức nào thì Death metal luôn có 1 chỗ đứng vững chắc trong thế giới nhạc metal. Tôi thì nhận thấy giới trẻ Việt Nam đang nghe nhiều death, black, doom, gothic. Có lẽ đây là xu hướng chung của thế giới bởi các ban nhạc trên thế giới hiện nay hay chơi death, black, doom, gothic hoặc có pha một vài yếu tố của các phân nhánh này vào nhạc của mình như giọng của death, tư tưởng của black...Ngay như Helloween là ban chơi power metal điển hình thì ở album The dark ride gần đây tôi cũng thấy có hơi hướng của death metal, nhất là giọng của Andi Derris không trong và cao như mọi khi mà đục và gằn hơn theo kiểu giọng của death.
Những biến thể của death metal:
melodic death metal (Gortenburg death): In Flames, Dark Tranquility, Arch Enemy,
Florida sound: Death, Obituary, Morbid Angel, Deicide.
New York sound: Suffocation
Grindcore: Napalm Death
Pha trộn: doom death metal, gothic death (Crematory), black death (Behemoth, Zyklon)...
Điển hình: Death, Cannibal Corpse, Morbid Angel, Obituary, Suffocation, Nile,



Doom metal
Có lẽ là thể loại metal cởi mở nhất và rõ ràng là thể loại metal chậm nhất, doom metal được tạo ra bởi cụ tổ của heavy metal: Black Sabbath. Bài hát Black Sabbath chính là ví dụ đầu tiên cho cái mà sau này gọi là doom metal. Những cuộc cách mạng trong thể loại này diễn ra vào đầu những năm 90 khi 3 ban nhạc của nước Anh là Anathema, Paradise Lost và My Dying Bride bắt đầu chơi doom metal. Chậm rãi và bệnh hoạn, nặng nề, đen tối và luôn luôn sầu muộn, doom metal cũng có thể được xem như là những thí nghiệm với những nhạc cụ ‘phi metal ‘ như piano, violin, organ. Thậm chí nhạc của My Dying Bride còn bị cấm ở một số nước vì thanh niên nghe xong thì tự tử. Các bạn cứ thử nghe "The cry of mankind" của My Dying Bride thì rõ: có 1 cú riff gồm 6 nốt nhạc lặp đi lặp lại trong suốt bài hát dài hơn 12 phút, nó làm cho người nghe có cảm giác ngột ngạt đến điên người và đầu óc như muốn nổ tung ra. Hay như bài Two winter only cũng vậy, một câu guitar chậm rãi và rất đơn giản trải suốt bài hát làm không khí như nặng dần lên theo từng nốt nhạc. Dùng doom metal để rèn luyện tinh thần rất tốt đấy: nếu ai nghe doom metal mà vẫn chịu dựng được, không bị "down" thì chứng tỏ tinh thần người đó đã vững chắc lên nhiều rồi, phải không nhỉ
Pha trộn: doom death metal.
Điển hình: My Dying Bride, Cathedral, Candlemass,Anathema, Katatonia ....


My Dying Bride

Glam/Hair metal
Là những gì mà metal tạo ra cho MTV vào giữa những năm 80 nhờ vào Bon Jovi, Poison, Def Leppard và nhiều ban nhạc khác mà hình ảnh của họ thường quan trọng hơn âm nhạc của họ.Ở 1 khía cạnh nào đó, nó cũng giống như trào lưu boysband, nu metal ngày nay: 1 ban nhạc trở nên nổi tiếng và những nhà sản xuất đã nhanh chóng tạo ra hàng tá những bản sao (trên thực tế có 1 số ban rất hay và thực sự có tài).Tuy nhiên, ‘cái chợ âm nhạc’ này nhanh chóng đầy ứ những ban pop metal và hair metal biến khỏi MTV cũng như trên sóng radio cũng nhanh như khi nó xuất hiện. Đặc điểm chung của glam metal là các thành viên trong ban nhạc thường ăn mặc khá lập dị, diêm dúa với những bộ đồ loè loẹt, cầu kỳ, có vẻ rách rưới: quần thì bó sát còn áo xùm xoè như những mớ rẻ rách trên người, đầu tóc thì bù xù, nhuộm màu hoặc ca sĩ chính có mái tóc suôn dài rất đẹp (Bach, Rose) Về âm nhạc thì phần guitar khá nghèo nàn, phối khí đơn giản, trong ban nhạc thường chỉ có 1 lead guitar. Tuy nhiên, Glam metal cũng có những gương mặt xuất sắc mà không chỉ có tôi rất thích như Motley Crue, Cinderella, Guns N' Roses, Skid Row
Điển hình:
Glam metal:Motley Crue, Cinderella, Europe, Poison,Winger, Bon Jovi... thêm The Wall nhỉ!
Hair metal: Skid Row, Guns N' Roses, Nelson...



Gothic metal
Gothic metal nhẹ hơn và sôi nổi hơn doom metal, nhưng nó cùng có nỗi sầu thảm và đôi khi cả trạng thái trầm cảm. Gothic metal rất phóng khoáng và giàu giai điệu với việc sử dụng rộng rãi keyboard và giọng ca nữ, biến nó trở thành thể loại metal ‘hiền hoà’ nhất. Rất thường thấy kiểu rải guitar clean trong bài hát của các ban nhạc chơi thể loại gothic và việc sử dụng violin trong gothic metal và doom metal cũng đã trở nên rất phổ biến (để tăng thêm tính sầu thảm trong bài hát). Xem nào, những yếu tố để có thể dễ dàng nhận ra gothic metal bây giờ là: giọng nữ cao, keyboard, violin hoặc bộ dây nói chung.
Pha trộn: Symphonic gothic metal
Điển hình: Lacuna Coil, Lake of tears , The 69 Eyes, To/Die/For, Within Temptation, Theatre of tragedy, The sin of thy beloved...


The Sin of Thy Beloved

Industrial metal
Là metal trộn với nhịp điệu techno và những âm thanh điện tử. Tiên phong của thể loại này là Ministry vào cuối những năm 90, khi họ nhận ra rằng 2 thể loại rất khác biệt nhau có thể hoà trộn với nhau để cho ra 1 thể loại mới. Hiện nay, industrial metal cũng phổ biến gần như nu metal và cũng bị những người nghe ‘metal chân chính’,căm ghét như nu metal.
Pha trộn: Industrial nu metal
Điển hình: Fear Factory, Filter, Spineshank, Static-X, Rammstein,White zombie.


Static-X

Power
Một trong những thể loại được yêu thích nhất, sinh ra vào cuối những năm 80 từ classic heavy metal. Mặc dù nhanh hơn và mạnh mẽ hơn heavy metal, nó vẫn là 1 thể loại rất giàu giai điệu, với ít sự giận dữ và ít hung hãn hơn. Cảm hứng đầu tiên của Power là những nhóm như Iron Maiden, Judas Priest, Manowar(lúc đầu Manowar chơi Heavy nhưng về sau nhóm này thiên về chất power nhiều hơn cả về cách chơi lẫn tư tưởng). Những ban đầu tiên chơi power metal là Helloween, Blind Guardian, Yngwie Malmsteen và Stratovarius. Các âm thanh của power metal thường rất trong và cao, chơi với tốc độ nhanh, trong phần lời hiếm khi tìm thấy chữ ‘love’, thường chỉ nói về chiến tranh và những triết lý trong cuộc sống. Tóm lại là nếu bạn nghe thấy nhịp trống bass đôi, những đoạn solo song song giữa lead guitar và keyboard (Stratovarius) hoặc 2 cây lead guitar (Helloween) và giọng hát rất trong, cao trong 1 bài hát nói về những chiến binh dũng cảm hay những vùng đất huyền bí thì gần như chắc chắn đó là power metal. Power metal thường được pha trộn với progressive metal (Ivory Tower, Symphony X, Evergrey, Vanishing Point, Angra), bởi hai thể loại này có rất nhiều điểm chung, trên thực tế phần lớn các ban nhạc power metal có sử dụng các yếu tố của progressive và symphonic metal (Nightwish, Rhapsody, Savatage). Điều mà tôi khá thích ở Power Metal là trong 1 album nhạc của họ hầu như bao giờ cũng có 1 bài hát nhẹ nhàng tình cảm. Điển hình là bầi "Forever" trong album "Episode" của Stratovarius đã được lấy làm nhạc phim ... Mối tình đầu của Hàn Quốc !!
Biến thể: Melodic power metal, neo-classical power metal (Ring of Fire)
Pha trộn: Progressive power metal( Symphony X, Angra), symphonic power metal (Nightwish, Rhapsody), symphonic progressive power metal
Điển hình: Helloween, Stratovarius, Blind Guardian, Gamma Ray, Dragonrce, Hammer Fall