Những Ca Khúc Làm Thay đổi Nhạc Rock

[Jimmy Page]

HOTEL CALIFORNIA - EAGLES



On a dark desert highway
Cool wind in my hair
Warm smell of colitas
Rising up through the air
Up ahead in the distance
I saw a shimmering light
My head grew heavy, and my sight grew dim
I had to stop for the night
There she stood in the doorway
I heard the mission bell
And I was thinking to myself
This could be Heaven or this could be Hell
Then she lit up a candle
And she showed me the way
There were voices down the corridor
I thought I heard them say

Welcome to the Hotel California
Such a lovely place
Such a lovely place (background)
Such a lovely face
Plenty of room at the Hotel California
Any time of year
Any time of year (background)
You can find it here
You can find it here

Her mind is Tiffany twisted
She's got the Mercedes bends
She's got a lot of pretty, pretty boys
That she calls friends
How they dance in the courtyard
Sweet summer sweat
Some dance to remember
Some dance to forget
So I called up the Captain
Please bring me my wine
He said
We haven't had that spirit here since 1969
And still those voices are calling from far away
Wake you up in the middle of the night
Just to hear them say

Welcome to the Hotel California
Such a lovely Place
Such a lovely Place (background)
Such a lovely face
They're livin' it up at the Hotel California
What a nice surprise
What a nice surprise (background)
Bring your alibies

Mirrors on the ceiling
Pink champagne on ice
And she said
We are all just prisoners here
Of our own device
And in the master's chambers
They gathered for the feast
They stab it with their steely knives
But they just can't kill the beast
Last thing I remember
I was running for the door
I had to find the passage back to the place I was before
Relax said the nightman
We are programed to recieve
You can check out any time you like
But you can never leave.

Dân guitar Việt Nam bất luận dòng nhạc nào khi mới vác đàn đến nhà thầy để tập cũng mong ước rằng mình sẽ chơi được "Hotel California". Ở Sài Gòn cách đây khoảng mười năm về trước, "Hotel California" dường như trở thành một cơn sốt, đi đâu cũng nghe thấy. Từ các quán cà phê nhạc, các tiệm băng đĩa cho tới các quán karaoke. Đấy là sau khi thiên hạ nghe và mê mẩn phiên bản acoustic của Eagles trong album live "Hell Freeze Over".Nhưng thực chất, bài hát được đánh giá cao là bài HC trong album cùng tên. Trong bài hát đó Eagles đã sử dụng cây đàn 12 dây để tạo ra đoạn intro kinh điển và dùng 2 cây lead để biểu diễn solo. Kết quả: tạo ra một tác phẩm luôn được người hâm mộ mê mẩnMê là thế nhưng khi hỏi đến nội dung của bài này thì mọi người dường như ngậm tăm, ngay cả những anh to mồm nhất thường gào toáng lên "Welcome to the Hotel California!" Mà cũng không thể trách được dân yêu nhạc của ta khi không giải thích được nội dung của Hotel California, ngay cả dân Mỹ cũng chật vật khi tìm lời giải đáp cho bài toán khó này. Có hàng tá giả thuyết về bài hit này của nhóm Eagles mà mỗi giả thuyết đều có lí riêng của nó. Hãy cùng phân tích một số giả thuyết được xem là phổ biến nhất.

Trước hết, hãy nói một chút về album "Hotel California", album này ra đời khi nhóm Eagles đang ở đỉnh cao của sự thành công với đội hình tốt nhất. Đây là thời điểm mà theo Don Henley, Eagles cảm thấy chán ngán vì sự thừa mứa về mặt vật chất lẫn danh vọng. Vì vậy, nhóm muốn làm một album thật sự có ý nghĩa. "Hotel California" được định hình theo kiểu một concept album với những ý tưởng liên kết với nhau qua các ca khúc về những điểm đặc trưng trong cuộc sống của một người nổi tiếng ở Mỹ như danh vọng, những mối quan hệ nguy hiểm, những tình cảm qua đường và đầy toan tính, ma tuý, sự cô đơn và mất mát và chế giễu thuyết toàn cầu của Mỹ. Là những siêu sao, các thành viên Eagles nếm đủ vị ngọt lẫn vị đắng của những vinh quang. Dường như danh vọng không đi liền với những tình cảm chân thật. Càng ở trên đỉnh cao của sự nổi tiếng, họ càng cảm thấy mình mất đi nhiều những người bạn tốt, những người yêu họ thật lòng. Tâm điểm của cả album là ca khúc cùng tên "Hotel California", một ca khúc với phần intro và outro guitar song tấu thật tuyệt vời. Theo nhóm Eagles, "Hotel California" là hình ảnh ẩn dụ về những thứ hào nhoáng và lí tưởng nhất của nước Mỹ: Hollywood, lối sống xa hoa kiểu ngôi sao, vùng đất màu mỡ California...Nhóm ví mình như người lữ hành lái xe đi trên sa mạc bổng dưng tìm được nơi trú chân lí tưởng sau một chuyến đi dài mệt mỏi. Nhưng khi đã đặt chân vào chốn lí tưởng đấy, người lữ hành mới biết là đây là nơi nguy hiểm vì cả đời anh sẽ bị trói buộc vào nó không bao giờ thoát ra được. "You can check out anytime you like, but you can never leave." Sau khi phát hành "Hotel California" được đánh giá cao hơn cả album "Desperado" trước đó của nhóm. Năm 1977, Eagles nhận hai giải Grammys cho album của năm và giải phối âm của năm (bài New Kids in Town). Mặc dù để vuột mất giả ca khúc của năm nhưng ca khúc "Hotel California" nhanh chóng giành được vị trí trong tim người hâm mộ. Tuy nhiên, bên cạnh đó, bài hát cũng gây ra nhiều tranh cãi trong đó có scandal về sự dính líu đến việc thờ phụng quỉ Satan.

Một trong những giả thuyết nổi tiếng nhất về "Hotel California" là sự ám chỉ về ma tuý. Ở đoạn đầu, tác giả nhắc đến "warm smell of colitas rising up to the air". Colitas là nụ hoa của cây cannabis, thành phần chính của chất kích thích marijuana mà tên hoá học là tetra-hydro-cannabinol (THC). Nhiều người cho rằng tựa chính thức của bài hát là "The Hotel California" (THC) nhưng nhóm đã bỏ bớt chữ "The" để tránh sự suy diễn theo kiểu "Lucy in the Sky with Diamonds" của Beatles trước đây. Nhóm Eagles không phủ nhận về việc có đề cập đến ma tuý trong ca khúc này vì đó cũng là một phần của mặt trái sự nổi tiếng, tuy nhiên, các thành viên của nhóm phản đối việc cho rằng nội dung của toàn ca khúc chỉ nói về một cơn say ma tuý.

Một giả thuyết khác cũng khá nổi tiếng về "Hotel California" là giả thuyết về một nhà thương điên có biệt danh là "Hotel California". Đó là bệnh viện tâm thần Camarillo State Hospital ở Los Angeles được xây dựng từ những năm 1930. Bệnh viện này là nơi chữa trị cho các bệnh nhân thuộc dạng nặng và nhiều người trong số họ đã ở lại bệnh viện đến cuối đời. Những gì mà nhóm Eagles miêu tả trong bài hát của họ có nhiều nét khiến người ta liên tưởng đến những ảo giác của người điên trong bệnh viện tâm thần và sự thật là họ "can never leave" bệnh viện này. Một lần nữa Eagles lại lên tiếng phủ nhận những tin đồn liên quan đến bv Camarillo. Nhóm cho rằng mình không biết rằng bệnh viện Camarillo có biệt danh là "Hotel California" và cái tên của nhóm chọn cho bài hát chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên.

Tuy nhiên, nổi tiếng nhất trong các giả thuyết về khách sạn huyền bí này chính là giả thuyết liên quan đến việc theo đạo Satan của các thành viên Eagles. Tại Los Angeles có một nhà thờ cơ Đốc giáo bỏ hoang và từ năm 1969, nó trở thành nơi diễn ra những buổi hành lễ của các giáo phái thờ quỉ Satan. Điều này được nhiều người cho rằng nhóm Eagles đã nhắc đến trong đoạn "we haven't had that spirit here since 1969". Trong bài hát, "spirit" có nghĩa là rượu mạnh. Người khách yêu cầu bartender mang cho mình loại rượu ưa thích nhưng người phục vụ trả lời rằng mình đã không còn bán loại rượu đó từ năm 1969. Nhưng đối với nhiều người giàu trí tưởng tượng, "Spirit" ở đây ám chỉ "Holy spirit" tức chúa trời và "wine" là biểu tượng của máu của Jesus. Vì thế họ cho rằng từ năm 1969, Chúa đã không còn ngự trong nhà thờ đó mà thay vào đó là quỉ Satan. Một đoạn lời trong ca khúc này được xem là liên quan đến việc tôn thờ Satan là đoạn " they stabbed it with the steely knives but they just can't kill the Beast". The Beast là biệt danh của Alistair Crowley, người được xem là giáo chủ của tà giáo ở Anh (Jimmy Page và Ozzy Osbourne rất khoái lão Crowley này). Nhiều người còn cho rằng hình người đứng bên cửa sổ trên bìa đĩa Hotel California là Anton LaVey, giáo chủ Satan ở Mỹ, người mà ít nhất hai thành viên của Eagles là Don Henley và Glenn Frey có quen biết và địa điểm chụp ảnh chính là dinh thự của Anton LaVey. Thực ra địa điểm chụp hình bìa đĩa là khách sạn Beverly Hills ở Hollywood và cái bóng người được cho là Anton LaVey là một phụ nữ được thuê làm mẫu.

Cũng như nhiều ca khúc huyền thoại khác của nhạc rock, "Hotel California" hấp dẫn người nghe bằng chính vẻ đẹp nghệ thuật vốn có của nó và cả bằng những truyền thuyết bí ẩn xung quanh nó. Có lẽ một ca khúc hay là một ca khúc chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa khác nhau mà mỗi người đều có thể hiểu theo cách suy luận của mình.


Eagles: Randy Meisner, Glenn Frey, Joe Walsh, Don Henley, Don Felder

Có một khách sạn ở Mexico được đặt tên là Hotel California dựa theo bài hát của Eagles.

-Cấu trúc vòng hợp âm của "Hotel California" được xem là copy lại của ca khúc năm 1969 của Jethro Tull mang tên "We Used to Know". Hai nhóm Eagles và Tulls cùng đi tour với nhau trước khi phát hành " Hotel California" nên giả thuyết Eagles "mượn" vòng hợp âm của Jethro Tull cho bài hát của mình càng có cơ sở. Tuy nhiên cả hai ban nhạc đều từ chối bình luận về sự giống nhau này.

-Phần guitar solo của "Hotel California" được chơi bởi Don Felder và Joe Walsh và giọng ca chính là tay trống Don Henley.

-"Hotel California" được tạp chí Rolling Stones xếp hạng 49 trong tổng số 500 ca khúc định hình Rock and Roll.

-Có nhiều bản cover "HC" trong đó có phiên bản theo điệu flamenco của nhóm Gypsy Kings, phiên bản reggae của Bob Marley và phiên bản phong cách Latin của chính Don Henley với dàn kèn đồng chơi lại phần guitar solo năm 2001.

-Một huyền thoại nữa về bìa album "Hotel California" là bóng người bên cửa sổ là một bóng ma. Khi những người thiết kế bìa đĩa chụp hình thì bóng người không có ở đấy, nhưng đến khi rửa hình ra thì bóng người mới xuất hiện. Người ta tin rằng đó là hồn ma của một người đã chết trong khách sạn tại căn phòng đó.

[Jimmy Page]

ANOTHER BRICK IN THE WALL II - PINK FLOYD




We don't need no education
We don’t need no thought control
No dark sarcasm in the classroom
Teachers leave the kids alone
Hey! Teacher! Leave them kids alone!
All in all it's just another brick in the wall.
All in all you're just another brick in the wall.

Trong thế giới nhạc rock của thập niên 70, có lẽ không khó khi chỉ mặt đặt tên háng loạt các anh tài ở cả hai bờ Đại Tây Dương với nhiều tác phẩm để đời. Nhưng khi nói đến sự thông minh, phức tạp và...nhiễu sự thì Pink Floyd khiến cho các ban nhạc khác phải nghiêng mình kính nể. Mặc dù luôn được xem như là một trong những ban nhạc sáng tạo và tinh tế nhất, lịch sử của Pink Floyd là một chuỗi ngày đầy những sóng gió. Và hầu hết các thành viên của Pink Floyd đều chịu ảnh hưởng, hay nói đúng hơn là bị ám ảnh bởi cựu thủ lĩnh tài năng và lập dị Syd Barett, người chỉ chơi với nhóm trong vòng hai năm đầu của sự nghiệp. Có khá nhiều bài hát của Pink Floyd sau ngày Syd Barrett ra đi được viết để dành riêng cho anh như "Money", "Wish You Were Here" hay "Shine On You Crazy Diamond". nhưng ảnh hưởng rõ nét nhất của Syd Barrett đối với các tác phẩm của Pink Floyd, phải kể đến không phải một bài hát mà là cả album opera rock xuất sắc The Wall năm 1979.

Trước khi nói về ca khúc "Another Brick in the Wall part II", xin được nói về album The Wall vì ca khúc này, đúng như tên gọi của nó là một viên gạch xây nên bức tường. Nếu không nói về cả album, giá trị của bài hát sẽ bị không được phân tích đúng và đầy đủ.

Ý tưởng đầu tiên về bức tường đến với tay bass Roger Waters trong một buổi diễn live ở Canada khi một fan quá khích ở hàng ghế đầu đã có những hành động khá bất nhã khiến Roger Waters không kiềm được bực tức đã nhổ vào mặt người này. Ngay lập tức, anh cảm thấy xấu hổ về hành động thiếu suy nghĩ của mình và cảm thấy rằng bằng hành động đó, dường như anh đã xây một bức tường vô hình ngăn cách nhóm nhạc với các fan trung thành. Không những thế, Roger còn nhận ra rằng ngay chính giữa những thành viên của Floyd cũng bị những bức tường do họ tạo nên ngăn cách. Sự cạnh tranh về tài năng, tiền bạc và cái tôi quá lớn đã khiến cho các thành viên của nhóm nhất là Waters và David Gilmour luôn xung đột với nhau. Nhìn rộng ra thì đó là tình hình chung của hầu hết các nhóm nhạc rock. Tất cả các ngôi sao đều sống cô lập trong một bức tường được xây bằng rượu, ma tuý, sex và danh tiếng tách rời với thế giới bên ngoài.

Một sự kiện quan trọng nữa ảnh hưởng tới sự ra đời của The Wall là cuộc gặp gỡ đầy nước mắt giữa các thành viên của nhóm Floyd và cựu thủ lĩnh Syd Barrett khi nhóm đang thu âm album "Wish You Were Here" năm 1975. Vào một buổi chiều khi nhóm đang thu ca khúc "Shine On You Crazy Diamond" để tưởng nhớ tới Syd Barrett thì có một người với bộ dạng kì quặc bước vào studio và đứng thật lâu bên ngoài xem nhóm chơi nhạc. Lúc đầu không ai trong nhóm Floyd nhận ra đó chính là Syd Barrett vì anh đã thay đổi quá nhiều. Anh trở nên béo phị, tóc và lông mày được cạo sạch, không còn dáng phong trần lãng tử của một ngôi sao ngày nào nữa. Roger Waters là người đầu tiên nhận ra Syd Barrett. Mọi người đều không cầm được nước mắt trước sự tiều tuỵ của Barrett. Cuộc hội ngộ bị gián đoạn bởi tinh thần của Syd Barrett không được ổn định. Ảnh hưởng nặng nề của những năm tháng lạm dụng ma tuý khiến anh trở nên bất thường, lúc nhớ lúc quên và có những hành động kì quặc. Roger Waters kể lại rằng trong khi nói chuyện, Syd rút trong túi ra một bàn chải đánh răng và bắt đầu đánh răng, và thay vì cầm bàn chải đưa lên đưa xuống để chải răng, Syd yêu cầu một người giữ yên bàn chải còn mình thì nhảy lên nhảy xuống. Cuộc gặp gỡ với Syd Barrett đã ám ảnh hầu hết tất cả các thành viên của Pink Floyd. Khi Roger Waters đưa ra ý tưởng về concept album the Wall, lập tức, mọi người liên tưởng đến ngay hình ảnh của Syd Barrett. Bị giam giữ giữa bốn bức tường của chính mình quá lâu, Syd dường như không còn ý thức được gì về thế giới bên ngoài và ngay cả về bản thân mình. Hình ảnh của ngôi sao nhạc rock Pink trong the Wall chính là phản ảnh nghệ thuật của Syd Barrett.

"Another Brick in the Wall" là một bộ ba ca khúc có cùng giai điệu nhưng có lời khác nhau xuất hiện ở ba giai đoạn khác nhau trong cuộc đời của Pink. Phần 1 thể hiện cảm xúc của cậu bé Pink khi thấy mình không có cha như những bạn cùng tuổi. Đó là viên gạch đầu tiên xây nên bức tường ngăn cách Pink với thế giới bên ngoài vì cậu bé nhận thức được rằng mình không có cha như những đứa trẻ cùng tuổi. Phần 2, phản ánh mong ước được nổi loạn chống lại những giáo viên và những nội qui khắt khe của hệ thống giáo dục tại Anh. Luôn là mục tiêu của những hình phạt và những lời phê bình đầy ác ý của những giáo viên trong trường, cậu bé Pink đặt viên gạch thứ hai ngăn cách mình với nhà trường và xã hội. Phần 3 là viên gạch cuối cùng Pink đặt vào để hoàn tất lỗ hổng của bức tường cách li anh hoàn toàn với thế giới bên ngoài và trở nên điên loạn. Trong ba phần của bài hát, phần hai, thường được biết đến với cái tên "Another Brick in the Wall Part 2" là phần nổi tiếng và quan trọng nhât.

Phát hành dưới dạng đĩa đơn năm 1979, ca khúc này đạt hạng nhất ở cả Anh lần Mỹ và tạo nên một cú shock văn hoá mãnh liệt lúc bấy giờ vì nó đả kích trực tiếp vào hệ thống giáo dục trường công ở Anh mà theo Pink Floyd là cổ hủ, lạc hậu và cứng nhắc. Điều mỉa mai là phần hợp xướng lại do dành đồng ca thiếu nhi của trường Islington Green gần phòng thu của Pink Floyd đảm nhận. Để tăng mức độ hoành tráng cho ca khúc, các thành viên của nhóm đã thu chồng âm phần hợp xướng 12 lần khiến người nghe có cảm giác như bị áp đảo bởi một làn sóng nổi dậy có qui mô lớn. Chính chủ đề khá nóng bỏng của bài hát khiến cho nhiều đài phát thanh trên thế giới cấm phát bài hát này. Nhất là sau khi bộ phim The Wall được phát hành, bài hát được minh hoạ bằng hình ảnh từng đoàn học sinh mang những chiếc mặt nạ da không có mắt mũi bị dồn đến một chiếc máy xay thịt khổng lồ để rồi bị xay nát nhừ, những hành động quá khích của giới học sinh càng trở nên dữ dội khiến cho bài hát bị liệt vào một trong những ca khúc "đen" của thập niên 80. Để giảm bớt sự công kích và để ca khúc mình được phát sóng, nhóm Floyd đã đồng ý cho phát thêm ca khúc "Happiest Days of Our Lives" trong album khiến cho nhiều người tưởng rằng đây chỉ là một ca khúc. Trên thực tế vì thu theo dạng concept album nên lằn ranh giữa hai ca khúc dường như rât mong manh, không phải ai cũng nhận ra.

Ngày nay, "ABW part II" đã trở thành một trong những ca khúc dễ nhận ra nhất của Pink Floyd với phần giai điệu khá ấn tượng. Nó cũng đánh dấu một sự thách thức mới của nhạc rock đối với xã hội nhất là trong lĩnh vực giáo dục, một lĩnh vực mà không ai cũng có gan đụng vào.


Có thể bạn chưa biết:

-Ý tưởng về ca khúc này xuất phát từ sự chán ghét lối dạy học của các giáo sư hệ thống grammar school ở Anh của Roger Waters vì theo anh, các ông giáo chỉ giỏi bắt học sinh giữ yên lặng mà chẳng dạy được gì ra hồn.

-Dàn đồng ca phần hợp xướng gồm 23 học sinh từ độ tuổi 13 đến 15 của trường Islington Green. Sau khi thu âm, nhóm đã tặng trường 1000 bảng Anh, một số tiền khá lớn thời bấy giờ nhưng không có hợp đồng và biên nhận. Sau này nhóm Pink bị các thành viên của ban hợp xướng kiện rằng chưa trả tiền công thu âm do thấy lợi nhuận thu được của bài hát quá lớn. Mặc dù phần thắng nghiêng về nhóm Floyd, các nhà làm luật ước tính rằng nếu thua kiện, nhóm phải trả cho từng học sinh tham gia thu âm mỗi người 500 bảng Anh.

-Năm 1980, học sinh da đen ở Nam Phi đã sử dụng ca khúc này như ca khúc chính thức của mình để phản đối việc phân biệt chủng tộc trong chương trình giáo dục của chế độ Apartheid.

-Đây là một single hiếm hoi được trích ra từ album của Pink Floyd vì các thành viên cho rằng các bài hát trong những album của họ là một thể thống nhất, không thể tách ra được như những album thông thường.

-Khi bộ phim the Wall ra đời, Roger Waters muốn đóng vai chính nhưng vì bộ mặt "dài như mặt ngựa" không được ăn ảnh cho lắm của anh, Bob Geldof đã được chọn để đóng vai Pink.

-Ngày 21/7/1990, Roger Waters đã tổ chức chương trình hoành tráng the Wall với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như Bryan Adams, Scorpions... để kỉ niệm sự sụp đổ của bức tường Berlin.

-Mặc dù chỉ hoạt động trong một thời gian ngắn ngủi rồi hoàn toàn rút lui khỏi thế giới nhạc rock, Syd Barrett được đánh giá như một trong những nhạc sĩ có ảnh hưởng lớn nhất đối với nhạc rock, ngang hàng với Jimi Hendrix, và John Lennon.

-Nhân vật Brian trong bộ phim về nhạc rock "Still Crazy" của Anh được xây dựng dựa trên hình ảnh của Syd Barrett. Trong phim Brian cuối cùng tái hợp với các thành viên của nhóm Strange Fruits, còn ngoài đời thật, Syd Barrett vẫn sống ẩn dật tại quê nhà ở Cambridge với nghề vẽ tranh. Có người cho rằng, ông vẫn còn sống trong bênh viện tâm thần để điều trị chứng tự kỉ và tâm thần phân liệt.

-Khi cuộc cách mạng nhạc funk nổ ra, các nhóm và fan nhạc funk thường mặc những chiếc áo có dòng chữ "I hate Pink Floyd" để đả kích sự cầu kì trong âm nhạc của nhóm. Chính sự ghét nhau như nước với lửa giữa hai trường phái âm nhạc đã tạo nên cảm hứng cho các nhà làm phim "The Rutles All You Need Is Cash", một bộ phim nhái lại tiểu sử của Beatles, dựng nên ban nhạc giả tưởng Punk Floyd, một sự kết hợp khôi hài giữa nhạc punk và Pink Floyd.