Trầm cảm (Phần cuối)

Thế nào là tự lực?

Các rối loạn trầm cảm khiến người bệnh có cảm giác mệt mỏi, tự ti, bị bỏ rơi và mất niềm tin. Những cảm giác cũng như ý nghĩ tiêu cực như vậy làm người bệnh tuyệt vọng. Điều quan trọng là phải nhận thức được những quan điểm tiêu cực đó là một phần của trầm cảm và thường không phản ánh chính xác tình trạng thực sự. Cần nhớ rằng những ý nghĩa như vậy sẽ mất dần khi điều trị bắt đầu có hiệu quả. Cho tới lúc đó, người bị trầm cảm nên thực hiện theo những hướng dẫn và lời khuyên bổ ích sau :

Đừng nên tự đặt ra mục tiêu khó hay phải đòi hỏi trách nhiệm cao.

Chia công việc thành những giai đoạn nhỏ, xếp theo thứ tự ưu tiên và làm trong khả năng và khi có thể.

Không nên kỳ vọng vào bản thân quá sớm, điều này chỉ làm tăng cảm giác thất bại mà thôi.

Nên tổ chức làm việc theo nhóm vì nó sẽ mang hiệu quả tốt hơn khi làm một mình.

Tham gia vào các hoạt động khiến bạn thấy thoải mái.

Nên tập thể dục nhẹ, đi xem phim, chơi bóng, hoặc tham gia vào các hoạt động tôn giáo hay xã hội.

Đừng nên nóng vội và cũng đừng nên buồn vì chưa thấy hiệu quả ngay lập tức. Việc hồi phục cần phải có thời gian.

Đừng nên tự quyết định các vấn đề quan trọng trong cuộc sống như thay đổi công việc, cưới xin hay ly dị khi chưa trò chuyện với người thân. Họ thường có cái nhìn khách quan về vấn đề của bạn. Trong bất cứ trường hợp nào thì nên trì hoãn các quyết định như vậy cho tới khi tình trạng trầm cảm của bạn được cải thiện.

Đừng kỳ vọng có thể loại bỏ hoàn toàn tình trạng trầm cảm của bạn. Hiếm người làm được điều đó. Hãy luôn tự lực khi có thể, và cũng đừng nên xấu hỗ vì không đạt điểm trên trung bình trong công việc.

Nên nhớ rằng đừng chấp nhận lối suy nghĩ tiêu cực. Nó góp phần vào trầm cảm và sẽ biến mất khi bệnh đáp ứng với điều trị.

Làm cách nào để giúp một người bị trầm cảm?

Bạn bè và gia đình là những người có thể giúp đỡ! Khi một người bị trầm cảm thấy mệt mỏi và bị bỏ rơi thì anh (hay chị) ta sẽ muốn và có khả năng cần sự giúp đỡ của người khác. Tuy nhiên, những người chưa từng mắc bệnh thì thường không hiểu hết hiệu quả của việc giúp đỡ này. Cho dù không cố ý thì bạn bè hay người thân có thể vô tình nói hoặc làm những điều gây tổn thương người bị trầm cảm. Do đó, nên đưa các thông tin trong bài báo này tới những người mà bạn quan tâm để họ có thể hiểu hơn và giúp đỡ họ.

Điều quan trọng nhất mà một người có thể làm để giúp người bị trầm cảm là giúp họ có một chẩn đoán và điều trị thích hợp. Nó bao gồm khuyến khích người bệnh tiếp tục điều trị cho dù các triệu chứng đã mất (thường sau vài tuần) hay khi gặp khó khăn vì điều trị không thấy hiệu quả. Đôi khi cần phải làm cuộc hẹn và đi cùng người bệnh tới gặp bác sĩ. Điều này cũng có nghĩa là phải theo dõi người bệnh có sử dụng thuốc hay không. Luôn luôn báo cho bác sĩ điều trị khi người bệnh tiến triển nặng thêm.

Một cách cũng quan trọng thứ hai là giúp nâng đỡ về mặt tinh thần. Việc nâng đỡ này bao gồm thông cảm, kiên nhẫn, yêu thương và khuyến khích. Lôi kéo người bệnh nói chuyện và lắng nghe cẩn thận. Đừng bộc lộ sự chê bai, mà hãy biểu hiện sự tin tưởng và cho người bệnh những hy vọng. Không nên bỏ qua các dấu hiệu của sự tự tử. Luôn báo cho bác sĩ điều trị của bệnh nhân về các dấu hiệu đó.

Mời bệnh nhân đi dạo, du ngoạn, coi phim cũng như tham gia các hoạt động khác. Nên thuyết phục nhẹ nhàng nếu bị từ chối. Khuyến khích tham gia các hoạt động mang lại sự thư giãn như các sở thích của bệnh nhân, thể thao hoặc hoạt động tôn giáo hay xã hội. Tuy nhiên đừng nên thúc đẩy bệnh nhân quá nhiều cũng như quá sớm. Người bị trầm cảm cần có sự bầu bạn và giải trí nhưng đòi hỏi ở họ quá nhiều có thể làm tăng cảm giác thất bại.

Đừng nên coi người bị trầm cảm đang giả vờ ốm hay lười biếng. Cũng đừng mong đợi họ sẽ khỏi bệnh hoàn toàn. Cuối cùng, hầu hết người bị trầm cảm đều tiến triển tốt hơn khi điều trị và hãy luôn ghi nhớ điều đó. Hơn thế nữa, nên luôn trấn an người bệnh rằng họ sẽ cảm thấy tốt hơn theo thời gian và với sự giúp đỡ của mọi người.

Người bị trầm cảm nên đi đến đâu?

Một đánh giá toàn diện về thể chất và tinh thần của bác sĩ chuyên khoa sẽ giúp cho người bị trầm cảm có thể quyết định các phương thức điều trị tốt nhất cho họ. Tuy nhiên, trong các trường hợp khẩn cấp như khả năng dọa tự tử tăng cao, nên đưa bệnh nhân vào phòng cấp cứu là cách thích hợp nhất.

Nếu bệnh nhân đang hoặc tìm mọi cách tự tử thì phải gọi ngay xe cấp cứu, hoặc cảnh sát 113. Người bệnh có thể không nhận thức được sự giúp đỡ dành cho họ. Thật ra họ cảm thấy bị bỏ rơi do các ý nghĩ tiêu cực và sự tuyệt vọng vốn là một đặc điểm của bệnh trầm cảm.

Danh sách liệt kê dưới đây bao gồm những người hoặc các địa điểm có thể nhờ giúp đỡ hay cung cấp các dịch vụ chẩn đoán và điều trị. Dò tìm trong Niên giám điện thoại các mục “săn sóc sức khoẻ tâm thần”, ”sức khoẻ”, ”dịch vụ xã hội”, ”phòng chống tự tử”, ”bệnh viện” hoặc “bác sĩ” để tìm điện thoại và địa chỉ.

Bác sĩ gia đình.

Chuyên gia về sức khỏe tâm thần như bác sĩ tâm lý, bác sĩ thần kinh, các nhà hoạt động xã hội, hoặc nhà tư vấn về sức khỏe tâm thần.

Các tổ chức duy trì sức khoẻ

Các trung tâm sức khoẻ tâm thần trong cộng đồng

Khoa thần kinh của các bệnh viện hay các trung tâm dành cho bệnh nhân ngoại trú.

Các chương trình nghiên cứu của các trường y khoa.

Các chương trình dành cho bệnh nhân ngoại trú của bệnh viện.

Các dịch vụ cho gia đình hoặc các tổ chức xã hội.

Phòng khám tư.

Các chương trình giúp đỡ việc làm.

Các tổ chức sức khoẻ và tâm thần của địa phương.

Triển vọng cho bệnh trầm cảm.

Việc điều trị bệnh trầm cảm có triển vọng rất sáng sủa. Chúng ta đang tiến gần đến xác định được gen gây chứng rối loạn cảm xúc lưỡng cực và hy vọng không lâu sau đó sẽ là chứng trầm cảm tâm thần. Bằng cách đó, chúng ta có thể biết được khả năng dễ bị trầm cảm của một đứa trẻ từ khi chào đời và có các kế hoạch phòng ngừa. Một ví dụ là có thể giáo dục cho cha mẹ các dấu hiệu báo động sớm để họ có thể đưa trẻ đi điều trị nếu thấy cần để tránh được các biến chứng.

Một lãnh vực mới về liệu pháp gen sẽ cho những hứa hẹn trong việc kiểm soát hoàn toàn các gen gây trầm cảm, để ngăn ngừa bệnh một cách triệt để. Qua việc nghiên cứu gen, chúng ta cũng có thể hiểu hơn về khả năng thích ứng đối với điều trị của bệnh nhân. Các thông tin này sẽ giúp người thầy thuốc chọn loại thuốc và chế độ điều trị tâm lý tốt nhất cho người bệnh.

Chúng ta đang hiểu thêm rất nhiều về các phản ứng của các chất hóa học thần kinh trong não. Hơn thế nữa, người ta còn đang nghiên cứu về các chất hóa học thần kinh mới như neuropeptide và chất P. Với các kết quả đó, chúng ta có thể phát triển các loại thuốc mới hiệu quả hơn với ít tác dụng phụ hơn trong một tương lai gần.

Cuối cùng, chúng ta khám phá được những điều rất bất ngờ về cách mà các sang chấn tinh thần (hay còn gọi là stress) ở người phụ nữ mang thai thời kỳ đầu có thể ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của bào thai. Ví dụ như giờ đây chúng ta đã biết rằng những stress khi mang thai có thể làm tăng cao nguy cơ thai nhi bị mắc chứng trầm cảm khi trưởng thành. Trong khi sự buồn rầu luôn hiện diện trong cuộc sống của mỗi con người, hi vọng rằng chúng ta sẽ có thể làm giảm hoặc loại bỏ những dạng rối loạn tinh thần trầm trọng hơn nhằm đem lại lợi ích cho tất cả mọi người trên thế giới.

Sơ lược về trầm cảm

Rối loạn trầm cảm là một hội chứng (nhóm các triệu chứng) phản ánh trạng thái tinh thần buồn phiền vượt quá mức bình thường.

Các rối loạn trầm cảm không chỉ đặc trưng bởi những ý nghĩ, trạng thái hay hành động tiêu cực mà còn thể hiện qua những thay đổi đặc hiệu trong chức năng (ví dụ như ăn uống, ngủ và hoạt động tình dục).

Cứ 10 người thì sẽ có 1 người mắc bệnh trầm cảm trong cuộc đời và trong 1/10 trường hợp này, tự tử là một

Nguyên nhân gây tử vong.

Một số dạng trầm cảm có tính cách gia đình đặc biệt là đối với rối loạn cảm xúc lưỡng cực.

Trầm cảm chỉ được chẩn đoán xác định trên lâm sàng. Vì vậy điều quan trọng là phải đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt ngay khi bạn thấy các triệu chứng trầm cảm của bản thân, bạn bè hay người thân trong gia đình.

Bước đầu tiên để có được điều trị thích hợp là phải đánh giá toàn diện về thể chất và tinh thần, để xác định bệnh nhân thực sự có rối loạn trầm cảm hay không.

Trầm cảm không phải là một sự yếu đuối,nhưng là một bệnh nặng với các khía cạnh sinh học, tâm lý, xã hội cho tới nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị của nó. Người bệnh không thể khỏi bệnh hoàn toàn. Nếu không điều trị, bệnh sẽ nặng hơn và nếu điều trị không đủ thì bệnh sẽ tái phát.

Có rất nhiều loại thuốc an toàn và hiệu quả đặc biệt là SSRIs có thể giúp ích rất nhiều trong điều trị trầm cảm.

Để có thể thoát khỏi một rối loạn tinh thần thì cần phải điều trị bằng thuốc hoặc shock điện và liệu pháp tâm lý, cho dù nó có nguyên nhân thúc đẩy hay là vô căn.

Trong tương lai, chúng ta sẽ tiếp tục cải tiến cách điều trị, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội, và hy vọng phát triển các phương pháp phòng ngừa thông qua các nghiên cứu về trầm cảm và các chương trình giáo dục