Bob Dylan là một pho tượng khổng lồ trong làng nhạc trẻ Mỹ.

Dù cho năm nay Bob Dylan đã là một ông già 60 tuổi (sinh ngày 24/4/1941 với họ tên thật là Robert Allen Zimmerman, cháu nội của những người Nga gốc Do Thái di cư sang Mỹ lập nghiệp từ lâu) và đã có 50 năm sáng tác thi ca (Bob Dylan bắt đầu viết thơ năm mới lên 10) và 41 năm chơi nhạc.

Nổi lên từ năm 1963 với những ca khúc bài thơ mang nội dung phản chiến, chống bất công xã hội, sang đến năm 1965, 1966; tức khi mới được 24-25 tuổi, Bob Dylan đã trở thành nghệ sĩ sáng tác- biểu diễn tài danh nhất thế giới đại diện cho cả một thế hệ trẻ đang khắc khoải vì đủ các khó khăn kinh tế, bất mãn xã hội, đe dọa từ chiến tranh nóng (ở Việt Nam), chiến tranh lạnh (đối đầu giữa các cường quốc nguyên tử là Mỹ, Liên Xô và Trung Quốc) lẫn từ cuộc khủng hoảng trong xã hội Mỹ (Tổng thống Kennedy bị bắn chết, nạn kỳ thị màu da ở Mỹ).

Lời ca đơn giản nhưng đầy chất thơ, Bob Dylan đã để dấu ấn đậm nét mô tả cài thời khó khăn ấy với ca khúc The times they are a-changin trong album cùng tên phát hành vào năm1964. Sang đến năm 1973 anh lại nổi thật nổi với Knockin’ on Heaven’s door (là bài ca chính trong phim cao bồi Pat Garrett and Billy the Kid) được đề cử giải Oscar ca khúc viết cho phim xuất sắc.

Knockin’ on Heaven’s door cũng có thể được xem như là một ca khúc phản chiến dù cho thực ra dụng ý của nó chẳng phải là thế.
Năm 1997, Bob Dylan sáng danh hơn bao giờ thế khi ở vị thế là một nghệ sĩ lớn tuổi tưởng mãi chìm lui vào bóng tối lại thành công lớn với album Time out of mind đêm về cho ông giải Grammy năm 1998 album của năm. Năm ấy không chỉ được mời diễn cho Đức giáo hoàng Yoan Phalô II, ông còn là nghệ sĩ được tưởng thưởng giải văn hóa nghệ thuật quan trọng nhất của Mỹ là Kennedy Center Honors.

Trước đó, vào năm 1990, Bộ trưởng Văn hóa Pháp Jack Lang đã trao tặng cho Bob Dylan danh hiệu Hiệp sĩ Văn hóa nghệ thuật. Sang đến đầu năm 2000, vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển cũng đã tặng cho Bob Dylan giải Polar của Viện âm nhạc Hoàng gia, một giải Nobel của âm nhạc.
Và nay, ở thời điểm đầu năm 2001, Bob Dylan lại tiếp tục nổi với Things have changed, bài ca ông sáng tác và trình bầy cho phim tình cảm-xã hội Wonder boys (tài tử lão làng Michael Douglas đóng với diễn viên trẻ đang lên Tobey McGuire và nữ diễn viên từng đoạt Oscar France McDormand) và đã đem về cho ông một tượng vàng Oscar đã bị hụt mất trước đây 27 năm.

Từ 1963 đến nay, Bob Dylan đã tung ra tất cả là 42 album mà trong số đó, theo các nhà phê bình thì đáng ghi nhớ nhất là những album sau:

- Năm 1963, The freewheelin’ Bob Dylan với hai ca khúc folk mang nội dung phản đối bất công chính trị-xã hội và phản chiến nổi nhất những năm 60 là Blowin’ in the wind và A hard rain’a-gonna fall và hai ballad xuất sắc là Girl from the North Country và Don’t think twice, it’s all right.

- Năm 1964, album The times they are a-changin với ca khúc cùng tên và bài The lonesome death so Hattie Carroll được nhìn nhận là hai ca khúc phản đối trứ danh nhất mọi thời. Trong album này còn có một Boots of Spanish leather được xem là sáng tác u sầu buồn nhất trong cuộc đời sáng tác và đàn ca của Bob Dylan.

- Năm 1965, album Bringing it all back home cho thấy một Bob Dylan vừa chơi guitar thùng rồi chuyển sang chơi guitar điện với các bài để đời cho dòng nhạc nay quen được gọi là folk-rock như Subterranean homesick, Mr.Tambuorine Man và It’s all over now, Baby Blue

- Năm 1965, album Highway 61 revisited có một ca khúc vĩ đại là bài Like a rolling stone. Bài ca giận dữ này dài hơn trong 6 phút đã leo lên đến hạng 2 trên Billboard Top 10 Singles ở Mỹ.

- Năm 1966, album hai đĩa Blonde on blonde tiếp tục đẩy âm thanh folk-rock của Bob Dylan lên đỉnh cao sáng tạo nghệ thuật hơn nữa mà vào những biên giới chưa có ai khám phá ra. Những bài hay trong album này là Rainy day women #12 & 35, Visions of Johanna, Sad eyed lady of the Lowlands...

- Năm 1969, album Nashville skyline của anh khiến giới fans truyền thống của anh rất bực mình. Đĩa này hoàn toàn là đĩa nhạc country dù cho có các bài tình ca rất hay như I threw it all away và Lay lady lay.

- Năm 1973, Bob Dylan được đạo diễn Samatha Mumba Peckinpah giao cho vai nhỏ (Alias) trong phim cao bồi và nhân vật huyền thoại Billy the Kid bị cảnh sát trưởng Pat Garrett bắn gục như thế nào. Anh cũng là ngườisáng tác album nhạc nền cho phim này. Bài Knockin’ on Heaven’s door trích từ album này đã là một single bán rất chạy và còn trở thành sáng tác của Bob Dylan được nhiều nghệ sĩ khác hát lại nhiều nhất, trong đó phải kể đến cả một Eric Clapton.

- Năm 1974, album Planet waves mà Bob sáng tác và trình diễn cùng với nhóm The band đã được hoàn chỉnh một cách thật vội vã. Thế nhưng nó đã trở thàh album đầu tiên của Bob Dylan leo lên được hạng nhất trên Billboard Top 200 albums tại Mỹ.

- Năm 1974, album Blood on the tracks mang nhiều cảm hứng u sầu từ chính các vấn đề tình cảm của riêng tư giữa anh và Sara, người vợ sinh cho anh đến 4 mặt con, đã ngay tưần đầu phát hành nhẩy phóc vào vị trí số một trên bảng xếp hạng.

- Năm 1976, album Desire cũng leo lên đỉnh của bảng xếp hạng dù không xuất sắc bằng Blood on the tracks. Đáng ghi nhớ nhất trong album này là bài Hurricane mà Bob viết dành cho võ sĩ quyền anh Mỹ da đen Rubin ‘Hurricane’ Carter bị tù oan (năm 1999 tài tử Denzel Washington đã thủ vai nhân vật này trong phim Hurricane) và bài Sara dành cho vợ của anh. nhưng sao đến năm 1977, Bob và Sara ly dị.

- Năm 1979, album Slow train coming với các ca khúc mang nội dung Kytô giáo được xem là đĩa nhạc làm sáng danh Bob Dylan trở lại sau thất bại chua chát của Street legal phát hành năm 1978. Trước sự ngạc nhiên của giới phê bình, đĩa nhạc tưởng “khó nuốt” này lại trở thành đĩa bán chạy và leo lên đến hạng 3 trên Billboard. Bài Gotta serve somebody không chỉ là single bán chạy nhất mà còn đem về cho Bob Dylan giải Grammy đầu tiên. Đó là Grammy nam ca sĩ trình bày rock xuất sắc nhất.

- Năm 1983, album Infidels, như tên gọi của nó, cho thấy một Bob Dylan tách xa mình khỏi tôn giáo, đề tài chính trong 3 album trước đó của anh (ngoài Slow train coming ra đã còn là Saved năm 1980 và Shot of love, năm 1981). Được sự hợp tác anh hùng guitar Mark Knopfler, cột trụ chính của nhóm Dire Straits, đây là album hay của Bob Dylan trở lại với truyền thống folk-rock. Hai bài hay nhất là Jokerman và Don’t fall apart on me tonight.

- Năm 1989, album Oh mercy của Bob Dylan với phần sản xuất của nghệ sĩ Daniel Lanois người Canada đã đưa Bob Dylan trở lại với dòng folk mà anh đã bỏ ra đi từ lâu.

- Những năm 1990, 1992 và 1993 Bob Dylan liên tục tung ra album với toàn các ca khúc Blues và folk trứ danh của các nghệ sĩ khác nay được anh hát lại. Đó là Under the red sky, Good as I been to you và World gone wrong. Chúng không giúp anh thu hút được thêm nhiều fans mới.

- Đầu năm 1977 tin đồn bắt đầu loan ra rằng Bob Dylan tái hợp với nhà sản xuất Daniel Lanois và nhạc sĩ Jim Dickinson để thực hiện để thực hiện album mới. Đó là đĩa Time out of mind. Nó trở thành album bạc đầu tiên của Bob Dylan sau hơn một thập niên và sang đến đầu năm 1998 thì còn mang thêm giải Grammy về cho Bob. Đáng nể nhất trong album nay liệt hàng Classic này là ca khúc rock Hot iron bars và bài Highlands dài đến 17 phút.


THINGS HAVE CHANGED

(Words and Music by Bob Dylan
A worried man with a worried mind
No one in front of me and nothing behind
There’s a woman on my lap and she’s drinking champagne
Got white skin, got assassin’s eyes
I’m looking up into the sapphire tinted skies
I’m well dressed, waiting on the last train

Standing on the gallows with my head in a noose
Any minute now I’m expecting all hell to break loose

People are crazy and times are strange
I’m looked in tight, I’m out of range
I used to care, but things have changed
This place ain’t doing me any good
I’m in the wrong town, I should be in Hollywood.
Just for a second there I thought I saw something move
Gonna take dancing lessons do the jetterbug rag
Ain’t no shortcuts, gonna dress in drag
Only a fool in here would think he’s got anything to prove

Lot of water under the bridge, lot of other stuff top
Don’t get up gentlemen, I’m only passing through

People are crazy and times are strange
I’m looking in tight, I’m out of range
I used to care, but things have changed

I’ve been walking forty miles of bad road
If the bible is right, the world will explode
I’ve been trying to get as far away from myself as I can
Some things are too hot to touch
The human mind can only stand so much
You can’t win with a losing hand

Feel like falling in love with the first woman I meet
Putting her in a wheel barrow and wheeling her down the street
People are crazy and times are strange
I’m looked in tight, I’m out of range
I used to care, but things have changed
I hurt easy, I just don’t show it
You can hurt someone and not even know it
The next sixty seconds could be like an eternity
Gonna get low down, gonna fly high
All the truth in the world adds up to one big lie
I’m love with a woman who don’t even appeal to me

Mr.Jinx and Miss Lucy, they jumped in the lake
I’m not that eager to make a mistake
People are crazy and times are strange
I’m looked in tight, I’m out of range
I used to care, but things have changed