'Tiền polymer bị lỗi không phải do công nghệ'
Trong thông báo với báo chí sáng 11/10, Thống đốc Lê Đức Thúy tiếp tục bảo vệ ưu thế của tiền polymer. Tuy nhiên ông thừa nhận các sai sót về chất lượng, và không loại trừ khả năng vẫn còn tiền lỗi đang lưu hành. VnExpress trích đăng một số nội dung giải trình của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
Về công nghệ in tiền polymer tại Nhà máy in tiền Quốc gia, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết toàn bộ thiết bị in tiền hiện có của Nhà máy đều sử dụng được cho in tiền polymer. Tuy nhiên tiền polymer cần có lớp phủ varnish nên cần đầu tư thêm máy in offset có chức năng phủ varnish (máy in này có thể sử dụng để in các sản phẩm offset khác).
Nhà máy in tiền Australia đã thực hiện đào tạo, chuyển giao công nghệ in tiền polymer cho Nhà máy in tiền Quốc gia trên cơ sở công nghệ, kỹ thuật mà Nhà máy này đang sản xuất tiền cho chính Australia và nhiều nước khác trên thế giới, chứ không phải là công nghệ đã lạc hậu đến 15 năm.
NHNN khẳng định, không có sự khác nhau về chất lượng giữa tiền 50.000 đồng polymer in tại Australia và in trong nước.
Giám đốc Nhà máy in tiền quốc gia, ông Bùi Công Lư thừa nhận có việc Nhà máy còn 10 tấn mực in tiền cotton chưa sử dụng. Nhà máy đã thí nghiệm pha chế mực (pigment) này để in tiền polymer, có sự giám sát của chuyên gia Thụy Sĩ. Sau khi thí nghiệm, Nhà máy đã áp dụng vào sản xuất thực. Ông Lư cho biết đến nay chưa phát hiện việc mực in này ảnh hưởng đến chất lượng tiền.
Nói về các sự cố của tiền polymer, ông Thúy dẫn lại các giải thích trước đó quanh việc mực bị mài mòn khi chà xát đồng tiền. Điều này được coi là đương nhiên do công nghệ in lõm (intaglio), chứ không phải là "bị nhòe mực". Ông Thúy khuyến cáo, mọi người không nên có hành vi mài, chà xát đồng tiền, bởi đây không phải là hành vi bảo quản, sử dụng đồng tiền thông thường, mà là hành vi hủy hoại đồng tiền. Với loại tiền cotton, nếu nhúng nước rồi chà sát nhiều lần thì không những mực in bị mài mòn mà còn làm hỏng cả nền giấy.
Theo văn bản của NHNN, việc có đồng tiền kích thước nhỏ hoặc lớn hơn kích thước Ngân hàng Nhà nước thông báo 1 mm là dung sai kỹ thuật cho phép (được quy định trong tiêu chuẩn kỹ thuật đồng tiền), không phải do lỗi in ấn. Những đồng tiền cotton đang lưu hành cũng có dung sai kỹ thuật này.
Độ bền xé của giấy nền polymer đã được kiểm nghiệm cả trên thiết bị thí nghiệm và thực tế. Các đồng tiền polymer còn nguyên vẹn (không bị rách mép, không bị tác động của hóa chất làm hỏng chất liệu giấy nền) không thể bị rách, vỡ khi vò, cuộn. Ý kiến cho rằng “tiền polymer giòn như bánh tráng” là không đúng. Song cần lưu ý một đặc điểm, nếu đã có vết cắt, rách ở mép thì khi đó đồng tiền cũng sẽ dễ bị rách với tác động nhẹ. Ông Thúy cho biết đã phát hiện một số đồng tiền bị cứa rách mép bằng dao lam, mắt thường khó nhận thấy.
Trả lời báo chí, ông Thúy cho biết: "Nhân viên OTK cũng chỉ là con người. Trong hàng tỷ đồng đưa vào lưu thông, không thể nói không có sơ xuất để lọt đồng tiền lỗi. Có thể trong thời gian tới vẫn còn tiếp tục phát hiện ra những đồng tiền với những lỗi khác nữa".
Về việc một đồng tiền 500.000 đồng không có chi tiết mực đổi màu (OVI), sau khi kiểm tra cụ thể hiện vật, Nhà máy in tiền Quốc gia đã khẳng định đây là tờ tiền bị lỗi trong quá trình in. Tuy nhiên, trường hợp này không phải là lỗi hệ thống hoặc công nghệ, mà là sản phẩm hỏng mang tính cá biệt (trong sản xuất công nghiệp, không tránh khỏi có sản phẩm hỏng). Do khâu kiểm tra chất lượng, cán bộ OTK (kiểm tra chất lượng) của Nhà máy đã để lọt trường hợp này. Người có tờ tiền này được đổi miễn phí tại các ngân hàng, Kho bạc Nhà nước. Nhà máy in tiền Quốc gia sẽ xem xét để xử lý nghiêm túc về trách nhiệm đối với những người có liên quan trong kiểm tra chất lượng sản phẩm.
Khả năng chống giả của bộ tiền polymer được NHNN khẳng định là cao hơn những đồng tiền cotton đang lưu hành. Ngoài các yếu tố bảo an tương tự như đồng tiền cũ, trên đồng tiền mới còn ứng dụng nhiều yếu tố bảo an khó làm giả, dễ kiểm tra nhận biết, như: yếu tố hình ẩn (DOE), số dập nổi trong cửa sổ trong suốt (chỉ ứng dụng được trên giấy nền polymer), yếu tố Iriodin (dải màu vàng lấp lánh); các công nghệ chống giả trong mực in (mực đổi màu, mực không màu phát quang dưới đèn cực tím có chất lượng cao); hình ẩn nổi…
Theo số liệu của Ngân hàng Trung ương Australia, hơn 10 năm qua, mức độ tiền giả polymer bình quân khoảng 5 tờ trên 1 triệu tờ tiền trong lưu thông.
Tỷ lệ này ở các nước sử dụng tiền cotton là: Với tiền EURO mệnh giá 20 EUR năm 2005 là 63 tờ/1 triệu, mệnh giá 50 EUR là 103 tờ, mệnh giá 100 EUR là 43 tờ, mệnh giá 200 EUR là 141 tờ. Ở Canada tỷ lệ này tùy mệnh giá dao động từ 72 tờ lên 232 tờ; ở Anh từ 12 đến 438 tờ. Ở Việt Nam, tiền giả cotton mệnh giá 100.000 đồng ở mức 169 đến 416 tờ, loại 50.000 đồng từ 106 đến 370 tờ...
Sau một năm phát hành vào lưu thông, đồng tiền polymer bắt đầu bị làm giả (in bằng giấy thường) và vừa qua xuất hiện loại tiền giả in bằng giấy ni lon. Từ khi phát hành bộ tiền mới, cùng với những kết quả trong đấu tranh với tội phạm buôn bán tiền giả của các cơ quan Công an, Bộ đội Biên phòng..., tình hình tiền giả trong lưu thông đã giảm xuống. Số lượng tiền giả thu giữ qua hệ thống Ngân hàng, Kho bạc Nhà nước (một chỉ số cơ bản để đánh giá mức độ về tiền giả trong lưu thông) đã giảm đáng kể. Nếu như từ năm 2000 đến năm 2004, số lượng tiền giả thu giữ được luôn gia tăng, thì tiền giả thu giữ trong năm 2005 đã giảm 22,48% so với năm 2004; 8 tháng đầu năm 2006 giảm 71,21% so với cùng kỳ năm 2005, trong đó tiền giả tiền polymer chiếm 15% trong tổng số tiền giả thu giữ. Tỷ lệ tiền giả polymer trên 1 triệu tờ tiền trong lưu thông năm 2005 là 0,1 tờ đối với loại 500.000 đồng; 4,2 tờ đối với loại 100.000 đồng; 2,94 tờ đối với loại 50.000 đồng.
Tiền giả polymer xuất hiện vừa qua không có các yếu tố bảo an, như yếu tố DOE, Iriodin, in lõm, hình ẩn nổi, mực đổi màu, mực phát quang…; các đặc điểm làm giả khác dễ nhận biết nếu quan sát cẩn thận. Tiền giả in bằng giấy ni lon thông thường nên khi kéo nhẹ ở mép, tờ tiền giả dễ bị bai dãn hoặc rách và làm bong mực in.




Đánh dấu