Gió là lực duy nhất đẩy chiếc thuyền buồm lướt đi. Nhưng, kỳ lạ thay, chiếc thuyền tiến lên không phải bằng lực đẩy của gió lên buồm mà là bằng lực hút ở mặt buồm bên kia.

Chiếc buồm của một con thuyền cũng tương tự đôi cánh máy bay. Khi gió đập vào buồm, một luồng của nó sẽ thổi vào mé trong (mặt hứng gió) còn phần kia thì luồn qua mé ngoài (mặt thuận gió) của buồm. Chính ở mặt thuận này, lực hút sẽ làm căng buồm và đẩy thuyền tiến lên, hệt như lực nâng của máy bay là do sức hút ở mặt trên của đôi cánh.

Nguyên luồng gió ở mặt thuận phai đi một quãng đường dài hơn so với luồng ở mặt hứng nên buộc nó phải tăng tốc lên, dẫn đến việc giảm áp suất không khí; do tăng tốc, các phân tử gió sẽ cách xa nhau ra.

Sự giảm áp suất này mạnh gấp hai lần áp suất dư ở mặt hứng gió của buồm.

Khi thuyền gần như đối mặt với gió, lực hút ở mặt thuận sẽ nằm chếch đi nhờ vị thế của buồm. Lực chếch này có thể được phân tích thành hai lực: một lực ngang tác động lên mặt thuận gió khiến thuyền có xu hướng ngả theo hướng này, và lực kia thì hướng theo mũi khiến thuiyền có khuynh hướng tiến tới. Tác động đẩy ngang được bù trừ bằng lực đối lại ở mặt ky lai. Lực tổng hợp sẽ khiến thuyền nghiêng đi và những người đi thuyền phải dồn trọng lượng của mình theo hướng ngược lại để cân bằng. Tác động nghiêng này sẽ càng mạnh khi ta càng ở gần gió.

Không một con thuyền nào có thể tiến lên được nếu gió thổi ngược hoàn toàn, nhưng một chiếc thuyền dài hai mét vẫn có thể lướt tới, đối mặt thực sự với gió, miễn sao hướng gió chỉ hơi chếch đi cỡ 12-15 độ.

Để đi ngược gió, chỉ có một giải pháp duy nhất : tiến lên theo hình chữ chi bằng cách căng buồm. Buồm càng căng, thuyền sẽ đi càng chậm hơn. Nhưng nếu người lái chùng tay hơn khi thực hiện những bước chuyển (để tăng góc đón gió) thì anh ta sẽ phải đi một quãng đường dài hơn dù anh có được lợi về vận tốc.