Phân loại phim và các thể loại phim

[Jimmy Page]

4. Phim Viễn Tây (Western Movies)


Poster phim The Searchers (1954)

Phim Viễn Tây là những bộ phim có bối cảnh đặt trong miền Viễn Tây nước Mĩ (hoặc ở cùng Alaska, Canada hay Australia), trong thời kì lịch sử từ đầu thế kỉ 19 (đặc biệt là từ trận Alamo - 1837) tới đầu thế kỉ 20, nhưng chủ yếu tập trung vào thời kì nội chiến Mĩ, hoặc thời kì đổ xô đi tìm vàng (nửa cuối thế kỉ 19). Nội dung của các phim Viễn tây chủ yếu nói về đời sống cả người dân Mĩ trong thời gian này, với đặc trưng là các nhân vật cao bồi (cowboy - đấy cũng là lí do vì sao thể loại phim này còn có tên là phim cao bồi). Thời kì đầu, các phim cao bồi nghiêng về đời sống có phần đáng sợ của người dân Mĩ thời đó, cũng như cuộc chiến tranh với các bộ lạc da đỏ và người Mexico, nhưng bắt đầu từ khoảng những năm 50 - 60, các phim Viễn Tây bắt đầu chú ý hơn tới các nhân vật anh hùng, và các bộ phim cũng là nơi những anh chàng cowboy tưởng tượng này hành hiệp cứu thế. Một đặc trưng không thể thiếu của các phim Viễn Tây là những cuộc đấu súng nảy lửa diễn ra dưới cái nắng gay gắt của miền Tây.


Bộ 7 chàng cowboy nổi tiếng trong phim The Magnificent Seven (1960)

Các loại phim Viễn Tây gồm có:
*Classic Western là thể loại đầu tiên, cũng là thể loại mang tính "chuẩn mực" của các phim Viễn Tây. Các bộ phim này có đầy đủ những đặc điểm cơ bản nhất của các bộ phim Viễn Tây: những người hùng cowboy trong cuộc chiến với người da đỏ hoặc dân Mexico, hoặc những kẻ ngoài pháp luật, những pha đấu súng nảy lửa và những cảnh quay tại miền Tây nước Mĩ thời còn hoang dã. Ví dụ về thể loại này là The Searchers (1954), High Noon (1952), The Quiet Man (1947), Shane (1953), How The West Was Won (1962)
*Spaghetti Westerns là thể loại phim Viễn Tây dưới sựu sáng tạo của các đạo diễn người Italia. Các bộ phim kiểu này thường được quay ở châu Âu (khu vực Tây Ban Nha) thay vì ở nước Mĩ. Đặc điểm của các bộ phim kiểu này là mang nặng tính hành động và bạo lực hơn hẳn so với phim Viễn Tây truyền thống. Các bối cảnh phim thường được sử dụng trong Spaghetti Westerns là những cuộc nổi dậy của những người Mexico, những băng cướp Mexico và các khu vực biên giới của Mexico và Hoa Kì. Ví dụ ở thể loại này có: A Fistful of Dollars (1964), For a Few Dollars More (1965), The Good, the Bad and the Ugly (1966), Django (1966), Once Upon a Time in the West (1969)
Osterns hay Red Westerns là thể loại phim Viễn Tây dưới theo phong cách của các nhà sản xuất phim Nga và Đông Âu. Do bối cảnh của cuộc nội chiến Nga (sau cách mạng tháng Mười) có nhiều tình tiết giống với bối cảnh nước Mĩ thời Viễn Tây như cuộc sống trên lưng ngựa, nhuũng trận đấu súng, cuộc đối đầu thiện - ác... nên các nhà sx phim Nga và Đông Âu đã tạo nên một nhánh con cho thể loại Westerns, với một góc nhìn khác hẳn so với phim Viễn Tây truyền thống. Ví dụ về thể loại này có thể kể đến The White Sun of the Desert (1969)
Revisionist Western là thể loại phim Viễn Tây không còn giữ những đặc điểm truyền thống của Classic Western nữa, mà đã có ít nhiều thay đổi. Ví dụ như trao cho vai nữ chính nhiều đất diễn hơn, các tình tiết nhanh hơn, bối cảnh phim cũng rộng hơn, và các cuộc tranh đấu thiện - ác cũng phức tạp hơn nhiều. Ví dụ về thể loại này có Broken Arrow (1950), The Last Wagon (1956),
Contemporary Westerns là những phim hiện đại, có thể không cùng bối cảnh lịch sử với thời kì Viễn Tây, nhưng lại có nhiều đặc điểm của thể loại phim Viễn Tây truyền thống. Có thể kể đến các phim: Al Mariachi (1992), Brokeback Mountain (2005), No Country For Old Men (2007)...

5. Phim Chiến tranh (War Movies)


Poster phim Apocalypse Now (1979)

Phim chiến tranh là những bộ phim có bối cảnh là các cuộc chiến tranh lớn, ví dụ như chiến tranh thế giới, chiến tranh Triều Tiên, chiến tranh Việt Nam, nội chiến Mĩ... trên tất cả các mặt trận: trên không, trên bộ và trên đường biển... Một số bộ phim có thể không có bối cảnh là chiến tranh trực tiếp, mà là những vấn đề khác liên quan tới chiến tranh như các cựu chiến binh, các tù nhân chiến tranh, người dân thường trong khu vực có chiến tranh. Hầu hết các bộ phim chiến tranh có tình tiết xoay quanh những người lính hoặc người dân thường, qua đó xây dựng lại được những hình ảnh về cuộc chiến tranh đó. Về nội dung, phim chiến tranh có thể ca ngợi tinh thần của những người lính, hoặc phản đối chiến tranh bằng những hình ảnh khủng khiếp từ các cuộc chiến.

Các thể loại phim chiến tranh chính:
World War là thể loại phim nói về hai cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất và thứ hai. Nội dung chủ yếu xoay quanh hai cuộc chiến này, và các nhân vật bị lôi cuốn vào vòng xoáy chiến tranh. Ví dụ về nhánh này có: Saving Private Ryan (1998), Schindler's List (1993), The Bridge on the River Kwai (1957), The Dirty Dozen (1967)....
Korean War là thể loại phim nói về cuộc chiến tranh của Mĩ ở Triều Tiên. Ví dụ có thể kể đến MacArthur (1977),
Vietnam War là thể loại phim nói về cuộc chiến tranh của Mĩ ở Việt Nam. Ngoài những bộ phim có bối cảnh ở Việt Nam còn có nhiều bộ phim lấy bối cảnh ở một số nơi khác. Nội dung chủ yếu là phê phán cuộc chiến tranh Việt Nam do Mĩ phát động. Ví dụ như Apocalypse Now (1979), Platoon (1989)....
Post-Vietnam War là thể loại phim nói về cuộc sống của những cựu chiến binh Mĩ sau khi trở về từ chiến trường Việt Nam. Ví dụ có thể kể đến Taxi Driver (1976), Coming Home (1978), Born on the Fourth of July (1989) ...
Satire War Comedy là thể loại phim hài phê phán chiến tranh. Nội dung của phim thường là những tình huống hài hước được sắp xếp rất khéo léo trong chiến trường, hoặc tại nơi chỉ huy các cuộc chiến. Qua những tình huống hài hước đó, bộ phim phê phán sâu sắc những sai lầm của cuộc chiến tranh. Ví dụ như tác phẩm kinh điển Shoulder's Arm (1918) của Charlie Chaplin, các bộ phim M*A*S*H (1970), Dr. Strangelove (1964), Good Morning, Vietnam (1987), Mister Roberts (1955)


Nhân vật Major King cưỡi bom - một trong những cảnh quay kinh điển của phim Dr. Strangelove

6. Phim Tình cảm (Romance Movies)


Poster phim Romeo and Juliet (1968)

Vì hầu hết các phim, không ít thì niều đều có nói đến chuyện tình yêu nam nữ, cho nên để định nghĩa chính xác thế nào là một phim Tình cảm là tương đối khó. Có thể định nghĩa rằng, phim Tình cảm là những bộ phim thiên hẳn về những chi tiết nặng chất tình yêu nam nữ giữa những nhân vật chính. Một trong những kịch bản kinh điển thường thấy ở các bộ phim tình cảm là sự cuốn hút lẫn nhau giữa các nhân vật, hoặc một tình yêu bất ngờ gặp phải khó khăn nào đó tưởng chừng như không thể vượt qua (và có khi là không thể vượt qua thật)... Một đặc điểm khác nữa là các nhân vật liên tục nhắc đi nhắc lại các câu thoại về tình yêu (với một tần suất lớn hơn hẳn tần suất "nói lời yêu" bất kì một thể loại phim nào khác).

Vì thể loại phim Tình cảm này khá lớn và thường pha trộn với các thể loại khác nên thể loại này mình không kể các nhánh con của nó (kể đến Tết sang năm chưa chắc đã xong). Chỉ xin lấy ra vài ví dụ về các bộ phim nổi bật của thể loại này: Romeo and Juliet (1968), From Here to Eternity (1953) Casablanca (1942), Gone With the Wind (1939), To Have and Have Not (1944), Titanic (1997), Love Story - 1970)