“The Way You Play Will Decide How The Game Will Be Played” “The Way You Play Will Decide How The Game Will Be Played”

DotA và Logic Game
Môn Game Theory (Lý Thuyết Trò Chơi) dạy ở Đại Học, ứng dụng nhiều vào kinh tế, ngoại giao… Nội dung bài này ứng dụng một phần Game Theory vào DotA. Theo hiểu biết hiện tại của tôi, có lẽ DotA là team game (game đồng đội) hay nhất hiện nay, vì vậy tôi thích DotA. Hi vọng bạn có thể tìm được cái gì mới mẻ trong bài này, dù là người chơi lâu năm, mới chơi hay chưa từng chơi DotA.
I Giới Thiệu
Ai cũng biết DotA khởi đầu là một “Custom Map” của Warcraft 3. Những người từng chơi Warcraft Melee đến trình độ khá rồi chuyển sang DotA, họ luôn lên tay nhanh hơn với người chưa từng chơi Melee. Theo nhận xét một số người, nhìn chung để biết chơi DotA không đòi hỏi nhiều thời gian rèn luyện như Melee, tức là để biết chơi không cần tốn nhiều thời gian như Melee. Nhưng đạt đến trình độ gọi là Pro (thế nào là Pro tạm chưa bàn ở đây) là chuyện khác.
Cái gì cũng phân trình độ, đẳng cấp. Chúng ta có thể lập đội đá bóng, chúng ta cũng biết đá bóng, tức là chúng ta cũng biết sút, chuyền bóng hay dùng đầu. Và Ronaldo, Zidane… cũng đá bóng, xem Ronaldo đá bóng thì cũng sút, chuyền, đánh đầu... Nghĩa là nếu cùng chơi đá bóng thì hành động thực hiện trò chơi của chúng ta và các siêu sao thế giới là như nhau nhưng liệu có thể so sánh được?
II Logic Game và DotA
Cơ bản về DotA là những kỹ năng như Last Hit, Deny, Gank, Push… Biết tác dụng Skill của Hero, các Item… Đó là những kỹ năng rất cơ bản không đề cập ở đây.
Logic trong Game Theory: làm gì cũng được miễn là giải thích được tại sao làm như vậy và tại sao cách này hay hơn cách khác?
Ứng dụng vào DotA: muốn lên Skill nào, muốn mua Item nào tùy ý nhưng phải giải thích được tại sao lên như vậy và có cách nào hay hơn nữa không?
Dĩ nhiên, cách lên Skill, Item tùy mỗi người, ai cũng có lý riêng, vấn đề là hiệu quả đến đâu. Ở đây, không đề cập đến những người chỉ biết làm theo ai đó chỉ mà cắm đầu làm mà không hiểu tại sao lại làm như vậy. Ví dụ, nếu mua Sange & Yasha cho Night Stalker, Lycan là tận dụng “Main The Target”, có thể cách đó không phải hay nhất nhưng ít nhất cũng phải hiểu là tận dụng “Main the Targer” để Hunt, Kill đối thủ. Có thể theo quan điểm người khác thì SangeYasha là đồ bỏ đi, đó là quan điểm cực đoan.
“Trò Chơi Nào Cũng Cần Có Chiến Lược Ngắn Và Lâu Dài. Trò chơi có thể vài phút, vài ngày”.
Trận đấu DotA có thể 20, 30, 60 phút. Chiến lược cho từng giai đoạn và lâu dài là phải có”
Lên đồ có cần chiến lược không? Chắc chắn phải có vì đồ thì nhiều mà tiền thì có giới hạn. Theo hiểu biết hiện giờ của tôi, DotA là game chiến thuật đồng đội duy nhất cần có chiến lược lên đồ cho từng Hero.
Có thể xem việc lên đồ như một chiến lược đầu tư. Bài học cơ bản về đầu tư: giả sử bạn có 100 đồng, bạn không đủ tiền mua một bất động sản B giá 200 đồng. Bây giờ, bạn mua bất động sản A giá 100 đồng rồi bạn cho thuê mỗi tháng 10 đồng. Sau 10 tháng, bạn bán bất động sản A cũng giá 100 đồng. Với số tiền 100 đồng nữa sau 10 tháng cho thuê, bạn sẽ mua được bất động sản B giá 200 đồng, giả sử là giá cả không biến đổi. Như vậy, thay vì mua B giá 200 đồng thì mua A giá 100 đồng, sủ dụng A để kiếm thêm 100 đồng nữa. Khi A không còn giá trị sử dụng nữa thì bán A và đủ tiền mua B.
Ứng dụng vào DotA: mua đồ (item) cho Hero cũng là chiến lược đầu tư có tính toán. Dĩ nhiên đồ gì cũng đánh được nhưng đồ nào để Hero phát huy hết sức mạnh. Những món đồ ghép được về sau so về hiệu quả thì giá tiền luôn cao hơn so với đồ không có khả năng ghép về sau.
Ironwood Branch và Circlet
Ironwood chỉ 57 đồng, tăng stats 1; circlet giá 185 đồng, tăng stats 2. Nhưng Circlet sau đó ghép lên Bracer, Wraith Band, Null Talisman. Vậy IceFrog chế ra Ironwood để làm gì? Mới vào trận chỉ có hơn 500 đồng bạc bọ, mua 1 cái Circlet để lần về nhà sau đó ghép đồ. So với 4 Ironwood giá 4x57= 228, còn lại cho vào Clarity, Tango rồi khi về nhà mua đồ, bán Ironwood lấy lại nửa tiền, cách nào lợi hơn? Nếu 4 Ironwood giúp Hero farm tốt hơn, kiếm tiền nhiều hơn, có phải chỉ cần bỏ thêm chút tiền so với mua Circlet lúc đầu là đầu tư có hiệu quả, sau đó không cần thì bán.
Orge Axe, Blade of Alarcrity, Staff of Wizardy (1000 gold, tăng 10 strength/agility/intelligence) so với 2 Bracer, 2 Wraith Band, 2 Null Talisman
Orge Axe tăng 10 Strength, giá 1000 đồng. So với 2 Bracer giá 510x2 (12 strength, 6 agility, 6 intelligence), rõ ràng là kém về hiệu quả nhưng Orge Axe về sau ghép đồ được (Black King Bar, Sange) còn Bracer thì không? Nhưng Bracer rất tốt lúc đầu vì rẻ tiền, lợi hơn Orge Axe trong việc giúp Hero kiếm tiền đầu game. Bracer là giải pháp đầu tư để kiếm tiền mua đồ xịn về sau hay hơn là mua Orge Axe để ghép đồ ngay. Về sau không cần bán Bracer đi. Tương tự với Wraith Band, Null Talisman.
Eaglehorn 3400 đồng (+25 agility), nếu cần 30 agility mua 3 cái Blade of Alarcrity tốn 3000 đồng. Eaglehorn sau đó ghép lên ButterFly chắc chắn ngon hơn 6 cái Blade of Alarcrity.
Một vài ví dụ trên để thấy rằng mua đồ không đơn giản là bỏ tiền ra mua mà phải có tính toán. Đồ thì rất nhiều nhưng tiền thì có hạn, chiến lược lên đồ để Hero thể hiện hết sức mạnh là cần thiết.
“Trong số những cái lợi nhưng luôn cái lợi cực lớn. Trong nhiều nhiệm vụ luôn có nhiệm vụ đặc biệt quan trọng”
DotA là team game nên cá nhân xuất sắc không có ý nghĩa tuyệt đối như Warcraft Melee. Mỗi người làm nhiệm vụ của mình, kết hợp tài năng của 5 người cho mục đích sau cùng “Chiến Thắng”. Hiểu nhiệm vụ của mình là rất quan trọng, hiểu lợi ích lớn nhất từng Item cũng rất quan trọng.
1) Centaur Warchief tỷ lệ 0 – 4
Có phải chơi dở nên có tỷ lệ như vậy? Nếu Hero chỉ dùng để Tank thì bị âm là chuyện bình thường, quan trọng là làm được việc gì. Chiến thắng cuối cùng là tất cả, tỷ số cá nhân 20 – 0 vô nghĩa nếu đội thua. Nếu chơi Sven, Nevermore bị âm là rất tệ. Còn chơi Tanker như Tide, Magnus, Centaur; chỉ cần stun thành công, chịu đòn được nhiều là xong nhiệm vụ. Những kẻ chỉ lo tỷ số Kill là bao nhiêu, để dành chiêu để KS, né tránh các trận đánh, trực chờ vét máng. Không có hi vọng hợp tác với loại người này.
Kill Stealth (KS) theo tôi hiểu là để dành chiêu ăn giựt người bỏ nhiều công sức ra chiến đấu, còn cả hai đều dùng hết chiêu cố gắng tiêu diệt đối thủ thì ai giết cũng được.
2) Hero đi solo Mid có nhiệm vụ gì?
Hero đi solo thường là Hero cần lên level, Mid thường để solo. Tuy nhiên, có nhiệm vụ cực kỳ quan trọng với Hero solo Mid. Nhìn bản đồ, thấy ngay Tower ở Mid là vị trí chiến lược, tầm quan trọng đặc biệt về địa hình. Nếu mất tower mid, bên kia dễ dàng qua lại dọc bờ sông. Tower nào cũng quan trọng nhưng tower mid có vị trí chiến lược đặc biệt, là tầm nhìn trung tâm. Mất tower mid, coi như cả bờ sông thuộc về bên kia. Người nhận nhiệm vụ solo mid giữ vị trí yg yếu về địa hình phải thật chắc tay, có cái đầu lạnh, nhạy bén tình hình khi cần qua hai lane còn lại hỗ trợ. Hero solo mid thường không về nhà cho tới level 11, đúng ý nghĩa một “Warrior Never Leaves”. Nhiệm vụ vinh quanh, trách nhiệm nặng về đối với người solo mid.
3) Vai trò Ingame Leader
Phim “King Arthur” thể hiện vai trò Leader trong nhóm. Arthur là thủ lĩnh nhóm hiệp sĩ nhưng không phải là người đánh kiếm giỏi nhất, không bắn cung giỏi nhất, sức vóc cũng không mạnh nhất; Arthur chỉ là người ra quyết định cuối cùng. Vai trò Leader trong DotA cũng vậy, là người ra quyết định sau cùng chứ không phải người duy nhất có quyền ra ý kiến.
4) Lợi ích của Empty Bottle
Hay nhất của Bottle là lượm Rune, xạc bình. Nhưng mình biết canh thời gian lượm Rune thì bên kia cũng biết canh, bên mình cắm Ward thì bên kia cũng cắm Ward, khả năng lượm được Rune phụ thuộc vào may mắn. Nếu cả 5 Hero cùng mua Bottle có được không? Dĩ nhiên không đủ Rune để chia nhau. Nhưng Bottle rất có lợi trong việc tiết kiệm thời gian về nhà hồi máu, thay vì 30s thì còn 10s… Rút ngắn thời gian hồi máu ở nhà rất có lợi. Lợi ích này duy trì từ khi có Bottle cho đến hết trận đấu.
5) Teleport có đáng giá không?
Cực kỳ đáng giá với 135 đồng, rất may mua được với giá rẻ như vậy. Nếu IceFrog tăng giá món này, chắc sẽ có nhiều người mua hơn. Tôi thấy không nhiều người mua cái này vì tiếc 1 slot hay để dành tiền? Khi đi xa nhà rất nên đem theo, trường hợp khẩn cấp chui vào góc nào đó trong rừng rồi Tele về nhà. Cái mạng của mình chắc chắn mắc hơn 135 đồng. Tiếc rẻ gì 1 slot để chết??
6) Sand King với Empty Bottle, Blink Dagger
Trong các giải đấu, nếu Sand King được trọn, gần như cả trận chỉ có Empty Bottler, Blink Dagger. Ở trình độ cao, Sang King không thể chơi combo Burrowstrike, Epicenter liên tục. Sand King buộc phải có Dagger, cast ở ngoài rồi Blink vào vị trí cần tới, Epicenter thành công, tiếp là Burrow Strike trốn, bị truy đuổi thì có Empty Bottle. Chỉ cần Epicenter thành công là xong nhiệm vụ, tiếp theo là việc của những người khác. Nhiệm vụ Sand King gần như là đánh thí mạng, chết bỏ, miễn sao gây thiệt hại đáng kể cho đối phương rồi đồng đội dứt điểm.
…..
Trong DotA, chuyện một Hero có thể tiêu diệt đối thủ còn 100% máu, mana gần như không có, chưa kể các Hero có phét thuật khắc chế nhau, bắt buộc phải có đồng đội phối hợp. Mỗi người thực hiện nhiệm vụ của mình, tất cả cùng hưởng chiến thắng cuối cùng như nhau. Đó là cái rất hay của DotA.
Logic Game có thể minh họa như sau
“I + II ~ III”
Logic Game không nói cái gì đúng tuyệt đối, đó là cách nghĩ, cách làm được xây dựng trên cơ sở hiểu rõ vấn đề, kết nối các yếu tố thành hành động.
Một Vài Ứng Dụng Logic Game vào DotA.
1) Battle Fury có cần không?
Câu hỏi lời là đa số “Không” vì DotA là team game, đối thủ không chờ mình sắm đồ xịn. Mua BattleFury để farm cho nhanh, nếu không vì mục đích này có lẽ chọn Item khác. Nhưng làm sao để farm nhanh. Tốc độ đánh của Hero có nhanh để đòn Splash xuất hiện liên tục? Đối thủ có để cho mình thoải mái farm? Creep đủ đông để farm cho nhanh? Nếu bên kia Gank, Push liên tục thì liệu có thời gian để farm, nếu Creep chỉ ra mỗi đợt 5 con thì có cần không? Hiểu theo Logic này, Battle Fury chỉ hiệu quả ở Late Game (creep ra nhiều đợt liên tục, mỗi đợt nhiều con). Khi đối đấu với các Hero chủ yếu dùng Image (Naga Siren, Phantom Lancer) thì có Battle Fury sớm có lợi vì mục đích sử dụng càn quét Image. Dĩ nhiên, nếu hiểu theo cách khác thì sẽ khác. Quan điểm của tôi thì Battle Fury dùng để càn quét (Clean, Push) chứ không phải để Farm nên Late Game mới cần.
2) Chen học Penitence hay Test Of Faith
Penitence có lợi hơn khi gank và trong trận đánh team battle hơn Test Of Faith? Khi đối thủ bị Penitence đi chậm lại thì ít nhất đồng đội cũng đánh hắn vài đòn và hắn bị extra damage. Test of Faith phụ thuộc khá nhiều vào may mắn? Nhưng nếu hiểu cách khác, chỉ cần Test of Faith là đối thủ bị mất Hit Point mà không cần đồng đội hỗ trợ? Quan điểm của tôi thì Penitence hay hơn Test of Faith vì DotA là game đồng đội, Test of Faith chỉ cần một level để tele đồng đội về nhà. Bạn không có cách gì tiêu diệt đối thủ nếu hắn còn 100% Hit Point, Mana.
3) Nếu không Last Hit được thì cũng không cho đối thủ Deny
Mình biết Last Hit, Deny thì đối thủ cũng vậy. Bạn có thể thi tài Last Hit, Deny với hắn. Ở đây đặt khả năng mới khi hai Hero đi cùng lane. Thông thường, khi bạn chuẩn bị Last Hit thì đối thủ chuẩn bị Deny con Creep bên hắn. Bây giờ, nếu cả hai Hero phe mình cùng đánh một con Creep, có phải đối thủ của bạn sẽ rất khó Deny, vì damage của hai Hero chắc chắn hơn một Hero. Khi làm việc này thì khả năng phe mình giết con Creep cao hơn, đối thủ khó lòng Deny nhưng Hero nào ăn được con Creep là ngẫu nhiên nhưng có gì đâu, nếu đối thủ không Deny được thì người nào phe mình ăn được cũng tốt cả. Còn hơn đối thủ Deny thành công còn phe mình không có gì.
4) Mua Monkey King Bar cho Bloodseeker
Đối phó với Bloodseeker: mua teleport, bị Rupture thì tele về nhà ngay. Rupture không thể di chuyển, đứng yên thì Bloodseeker sẽ lao đến và đồng đội của hắn cũng sẽ tìm đến đánh mình. Vậy có phải dùng teleport sẽ thoát chết không? Monkey King Bar có mini-stun giúp Bloodseeker làm mất channeling spell của teleport, đối thủ hết đường chạy. Dĩ nhiên, không phải ai cũng mua Monkey cho Bloodseeker, đó là cách hiểu của tôi vì tôi cho rằng để dành 3800 gold cho Relic là quá mạo hiểm, cảm giác bị chết khi có 3000 gold rất khó nuốt.
5) Rexxar farm rừng
Rexxar được chọn chắc chắc vì khả năng farm rừng ngay từ đầu, đội có thêm một Hero solo. Thay vì chia nhau điểm Experience nếu đi cùng lane, Rexxar vào rừng farm. Đội sẽ có lợi về ưu thế level Hero sau đó. Vào rừng gank Rexxar không đơn giản vì Hawk coi như có miễn phí Ward.
6) Silencer, Shadow Fiend không đi solo Mid
Giả sử bạn chơi Hero cần farm lúc đầu như Void, Phantom Assassin, Rikimaku… Bên kia có Silencer hay Shadow Fiend, thường thì hai Hero trên sẽ solo Mid, nhưng ra lane gặp một trong hai. Hero của bạn không farm được lại còn bị đè level thảm hại. Dùng Hero có khả năng đè level lúc đầu để bên mình chiếm ưu thế về level Hero, dù lên level chậm cũng không việc gì vì sau đó là 5 đánh 4.
7) Earth Shaker mua 2 Null Talisman, Linken’s Sphere
Earth Shaker là Strength Hero dùng phép nhiều hơn dùng sức, 2 Null Talisman để tăng lượng mana lên. Linken’s Sphere tăng 15 tất cả các chỉ số, bảo đảm không cần về nhà, Earth Shaker đều cần. Linken tác dụng block đòn phép thuật đánh vào Hero khi Earth Shaker Blink vào đội hình đối phương dùng phép. Cách lên đồ mới cho Earth Shaker hiệu quả hơn Arcana Ring.
8) Không mua Hood of Defiance cho các Hero có sẵn khả năng kháng phép
Viper, Anti Mage có sẵn khả năng kháng phép nên có mua tác dụng thêm vào chẳng có bao nhiêu, tiền đó mua cái khác cần hơn (trừ Pudge Mập là trường hợp riêng biệt, mua Hood trước khi lên Flesh Heap). Tương tự không cần mua Blade Mail cho Nerubian Assassin, tiền đó mua cái khác.
9) Moon Rider có cần Scepter không?
Moon Rider có nhiều kiểu chơi, kiểu lên Scepter là dở nhất (chỉ có tác dụng nhìn Moon đẹp hơn, ngầu hơn)
Và còn rất nhiều ví dụ khác……
III Kết Luận
Ai cũng hiểu Logic và giỏi theo cách họ nghĩ. Vấn đề là hành động trên cái nghĩ, cái hiểu đó hiệu quả đến đâu. Bài viết trên cố gắng ứng dụng “Game Theory” vào DotA, dĩ nhiên không thể bao quát hết tất cả trường hợp. Đúng hay sai tùy mỗi người, nhưng chắc chắn có nhiều sự chọn lựa, mỗi lựa chọn có kết quả khác nhau. Người biết chọn lựa nào hiệu quả nhất. Đó là một Pro, dù ở bất cứ lĩnh vực nào.
Tóm gọn một câu:
“The Way You Play Will Decide How The Game Will Be Played”
“Cách Chơi Của Bạn Sẽ Quyết Định Trò Chơi Diễn Ra Như Thế Nào”
Sven
Đánh dấu