Metal
Hiện nay, nhạc metal gồm có những hình thái chính sau đây:
1. Black metal
2. Death metal
3. Doom metal
4. Glam/Hair metal
5. Gothic metal
6. Heavy metal
7. Industrial metal
8. Nu metal
9. Power metal
10. Progressive metal
11. Stoner metal
12. Symphonic metal
13. Thrash metal
Bây giờ tôi sẽ đi sâu hơn về từng thể loại của nhạc metal. Danh sách trên xếp theo thứ tự chữ cái, theo đó Black metal đứng đầu nhưng tôi sẽ nói đến Heavy metal đầu tiên bởi đó là cha đẻ của tất cả.
Heavy Metal
Miêu tả: Được biết như là thể loại ‘kinh điển’ hay ‘thuần khiết’ của nhạc metal. Được nhận ra bởi những cú riff với tiếng guitar distortion dựa trên ba hợp âm chính là T, S, D và giọng ca như thét của các ca sĩ. (Theo như tôi nhận thấy, những cú riff của heavy metal thời kỳ đầu thường khá dài, có lẽ do gốc gác nhạc blue với nhiều chất ngẫu hứng của nó, và càng về sau thì các cú riff càng có xu hướng ngắn hơn.) Heavy metal đã sinh ra tất cả những gì thuộc về nhạc metal và tất cả những hình thái metal được miêu tả dưới đây. Có lẽ ban nhạc đầu tiên chơi heavy metal là Black Sabbath, họ chính là nguồn cảm hứng cho trào lưu New Wave Of British Heavy Metal (NWOBHM), làn sóng mới của nhạc heavy metal nước Anh, kéo theo những ban nhạc như Iron Maiden, Saxon, Judas Priest, Motor Head và rất nhiều ban nhạc nữa mà ngày nay đã bị quên lãng.(Càng nói càng thấy vóc dáng khổng lồ của Black Sabbath) Cũng phải nói đến Led Zeppelin và Deep Purple, hai tên tuổi của heavy metal thời kỳ đầu đã cùng Black Sabbath tạo nên bộ ba ban nhạc heavy metal huyền thoại với bộ ba album heavy metal kinh điển là Led Zeppelin IV, Paranoid và Machine head. Phải nói rằng LZ đã đóng góp cho nhạc rock rất nhiều nhưng cách chơi của họ theo thiên hướng blues rock nhiều hơn là heavy metal, còn DP thì có hơi hướng hard rock nhiều hơn. Vì thế, trong 3 ban nhạc trên, đóng góp cho heavy metal nhiều nhất là Black Sabbath. Trào lưu NWOBHM đã có 1 cuộc sống ngắn ngủi và biến mất vào giữa những năm 80 với sự xuất hiện của Thrash metal. Tuy nhiên, Heavy metal vẫn rất phổ biến trong những năm 80 cho đến tận bây giờ. Một VD sinh động là Iron Maiden, họ vẫn đang chơi rất hay với những âm thanh heavy truyền thống. Hiện nay dòng này đã xuất hiện những biến thể mới. Đó là Heavy metal mới như Nevermore, Disturbed, Pantera,... điểm dễ nhận ra là những ban nhạc nhạc này chơi trống với hai chân bass so với một của heavy metal thời kỳ đầu.
Những ban chơi theo thể loại này:Black Sabbath, Iron Maiden, Judas Priest, Motorhead, Ozzy Osbourne (những cái tên kinh điển !!)....
Black metal
Có lẽ Black metal được biết đến chính nhờ việc tạo ra những âm thanh “tồi tệ”: những cú riff nghịch tai và buồn tẻ, rất nhiều nhịp điệu, đơn giản nhưng đủ kích động người nghe. Các bạn sẽ rất hay gặp kiểu vê dây đi đi lại lại một nốt ở black metal, nhất là raw black metal, nghe như một cái cưa máy dí vào tai vậy. Giọng ca thì gào rít, nghe khào khào, khè khè, the thé như tiếng gào của một con quái vật khát máu đang tìm mồi. Phần lớn các ca sĩ của dòng black metal sử dụng ‘phơ giọng’ (thiết bị làm biến đổi giọng hát, cũng như phơ của guitar điện) để tạo ra chất giọng gào rít đó. Tuy nhiên, cũng có những ca sĩ có chất giọng “quái vật’ thật sự, họ không cần phơ giọng. Ca từ thì thiên về phi tôn giáo hoặc bài giáo, ý thơ hướng về thời kỳ Trung cổ ở châu Âu, thêm một chút sùng bái quỷ Satan. Và tất nhiên là không thể thiếu những bộ đồ da với những chiếc gai bằng kim loại, những khuôn mặt và thân hình được tô vẽ. Các nhóm Black metal thường vẽ mặt theo kiểu “Corpse Paint” với 2 màu chủ đạo là “trắng và đen”. Có thể đây là ảnh hưởng của nhóm Kiss. Hình ảnh rất quan trọng đối với rất nhiều ban nhạc, điển hình như Cradle of Filth. Black metal đang có khuynh hướng cởi mở hơn, nhiều ban nhạc sử dụng keyboard, tạo ra những âm thanh lạnh lẽo, đôi khi bạn có thể nghe thấy giọng hát trong hoặc thậm chí cả giọng nữ. Hơn nữa, black metal còn đang có xu hướng kết hợp với các hình thái khác để mặc sức sáng tạo trong âm nhạc. Có thể kể ra các tên tuổi như Dark Tranquility, Children of Bodom, Eternal Tear of Sorow chơi melodic death có kết hợp với chất black, Borknagar chơi progressive black, Summoning chơi symphonic black, Graveworm (gothic black), Moonsorrow (folk black), Rotting Christ (death black),...
Black metal được phổ biến châu Âu, nhất là Bắc Âu, điển hình là Na Uy và Phần Lan. Tuy nhiên, black metal hiện cũng đang được mở rộng ra Đông Âu với những tên tuổi đang nổi lên như Behemoth của Ba Lan hay Rakoth của Nga. Mỹ không ưa black metal, ở nước Mỹ chỉ có một số ít ban nhạc chơi black metal (không rõ lắm ).
Điển hình: Dimmu Borgir, Marduk, Emperor, Burzum, Cradle Of Filth...
Death metal
Death metal là hình thái khốc liệt nhất của âm nhạc. Một ban Death metal điển hình nói chung có thể nhận ra bằng sự sử dụng âm thanh distortion (hiệu quả làm méo tiếng) nặng nề, đàn lên dây thấp tạo ra những âm trầm thái quá, tiếng trống bass đôi dữ dội và giọng hát gầm gừ đặc trưng. Phạm vi của Death metal bao gồm một số lớn các biến thể khác nhau như 'Florida sound', 'Gothenburg sound', grindcore, crustcore... Những cú riff biến đổi từ chậm và nặng ‘như bùn đặc’ đến nhanh như chớp với nhịp điệu điên cuồng. Hiếm khi keyboard được sử dụng để giữ nhịp. Tuy nhiên, đến nay death metal đã sinh ra rất nhiều biến thể làm cho hình thái này ngày càng phong phú và sáng tạo hơn. Death metal được kết hợp với các yếu tố của doom, gothic, black, cả những yếu tố của nhạc giao hưởng, dân ca cũng được đưa vào làm cho người nghe nhiều lúc lẫn lộn, không phân biệt được là death hay không, như Haggard chẳng hạn.
Lịch sử hình thành: Thể loại này được sinh ra ở Mỹ, vào đầu những năm 80 khi 1 ban nhạc có tên là ‘Mantas’, tan rã vào năm 84 rồi được lập lại với cái tên Death, quyết định đưa nhạc metal đi đến cùng cực. Châu Âu cũng không chậm bước là mấy, tuy nhiên đến cuối thập kỉ 80, những ban nhạc như Entombed and Bolt Thrower mới được thành lập và bắt đầu thực hiện các bản thu demo và ký hợp đồng với các hãng đĩa. Nước Mỹ không chịu từ bỏ vương miện của mình với thể loại này. Tuy nhiên, đến năm 1989, khi Morbid Angel phát hành kiệt tác Altars of Madness, nền móng của 2 hình thái “Florida” và “New York” mới được hình thành. Cùng năm đó, hai ban nhạc Cannibal Corspe và Suffocation được thành lập, theo thứ tự đặc trưng cho 2 hình thái “Florida” và “New York” .Những hình thái mà ngày nay được biết là brutal death metal. Đầu những năm 90 là thời kỳ cực thịnh của death metal, trong khi vào những năm tiếp theo, châu Âu đưa ra câu trả lời của mình với Death metal của nước Mỹ: 1 hình thái gọi là Black metal. Tuy nhiên, Death metal vẫn trở nên mạnh mẽ nhờ những ban nhạc như Nile, Krisiun, Cryptopsy...đạt đến giới hạn của tốc độ, kỹ thuật cũng như sự tàn khốc và những ban như Opeth đạt đến giới hạn của sự sáng tạo và nhạc điệu. Chừng nào mà những ban nhạc kiểu này sẵn sàng cho chúng ta thấy họ có thể đẩy giới hạn đi đến mức nào thì Death metal luôn có 1 chỗ đứng vững chắc trong thế giới nhạc metal. Tôi thì nhận thấy giới trẻ Việt Nam đang nghe nhiều death, black, doom, gothic. Có lẽ đây là xu hướng chung của thế giới bởi các ban nhạc trên thế giới hiện nay hay chơi death, black, doom, gothic hoặc có pha một vài yếu tố của các phân nhánh này vào nhạc của mình như giọng của death, tư tưởng của black...Ngay như Helloween là ban chơi power metal điển hình thì ở album The dark ride gần đây tôi cũng thấy có hơi hướng của death metal, nhất là giọng của Andi Derris không trong và cao như mọi khi mà đục và gằn hơn theo kiểu giọng của death.
Những biến thể của death metal:
melodic death metal (Gortenburg death): In Flames, Dark Tranquility, Arch Enemy,
Florida sound: Death, Obituary, Morbid Angel, Deicide.
New York sound: Suffocation
Grindcore: Napalm Death
Pha trộn: doom death metal, gothic death (Crematory), black death (Behemoth, Zyklon)...
Điển hình: Death, Cannibal Corpse, Morbid Angel, Obituary, Suffocation, Nile,
Doom metal
Có lẽ là thể loại metal cởi mở nhất và rõ ràng là thể loại metal chậm nhất, doom metal được tạo ra bởi cụ tổ của heavy metal: Black Sabbath. Bài hát Black Sabbath chính là ví dụ đầu tiên cho cái mà sau này gọi là doom metal. Những cuộc cách mạng trong thể loại này diễn ra vào đầu những năm 90 khi 3 ban nhạc của nước Anh là Anathema, Paradise Lost và My Dying Bride bắt đầu chơi doom metal. Chậm rãi và bệnh hoạn, nặng nề, đen tối và luôn luôn sầu muộn, doom metal cũng có thể được xem như là những thí nghiệm với những nhạc cụ ‘phi metal ‘ như piano, violin, organ. Thậm chí nhạc của My Dying Bride còn bị cấm ở một số nước vì thanh niên nghe xong thì tự tử. Các bạn cứ thử nghe "The cry of mankind" của My Dying Bride thì rõ: có 1 cú riff gồm 6 nốt nhạc lặp đi lặp lại trong suốt bài hát dài hơn 12 phút, nó làm cho người nghe có cảm giác ngột ngạt đến điên người và đầu óc như muốn nổ tung ra. Hay như bài Two winter only cũng vậy, một câu guitar chậm rãi và rất đơn giản trải suốt bài hát làm không khí như nặng dần lên theo từng nốt nhạc. Dùng doom metal để rèn luyện tinh thần rất tốt đấy: nếu ai nghe doom metal mà vẫn chịu dựng được, không bị "down" thì chứng tỏ tinh thần người đó đã vững chắc lên nhiều rồi, phải không nhỉ
Pha trộn: doom death metal.
Điển hình: My Dying Bride, Cathedral, Candlemass,Anathema, Katatonia ....
My Dying Bride
Glam/Hair metal
Là những gì mà metal tạo ra cho MTV vào giữa những năm 80 nhờ vào Bon Jovi, Poison, Def Leppard và nhiều ban nhạc khác mà hình ảnh của họ thường quan trọng hơn âm nhạc của họ.Ở 1 khía cạnh nào đó, nó cũng giống như trào lưu boysband, nu metal ngày nay: 1 ban nhạc trở nên nổi tiếng và những nhà sản xuất đã nhanh chóng tạo ra hàng tá những bản sao (trên thực tế có 1 số ban rất hay và thực sự có tài).Tuy nhiên, ‘cái chợ âm nhạc’ này nhanh chóng đầy ứ những ban pop metal và hair metal biến khỏi MTV cũng như trên sóng radio cũng nhanh như khi nó xuất hiện. Đặc điểm chung của glam metal là các thành viên trong ban nhạc thường ăn mặc khá lập dị, diêm dúa với những bộ đồ loè loẹt, cầu kỳ, có vẻ rách rưới: quần thì bó sát còn áo xùm xoè như những mớ rẻ rách trên người, đầu tóc thì bù xù, nhuộm màu hoặc ca sĩ chính có mái tóc suôn dài rất đẹp (Bach, Rose) Về âm nhạc thì phần guitar khá nghèo nàn, phối khí đơn giản, trong ban nhạc thường chỉ có 1 lead guitar. Tuy nhiên, Glam metal cũng có những gương mặt xuất sắc mà không chỉ có tôi rất thích như Motley Crue, Cinderella, Guns N' Roses, Skid Row
Điển hình:
Glam metal:Motley Crue, Cinderella, Europe, Poison,Winger, Bon Jovi... thêm The Wall nhỉ!
Hair metal: Skid Row, Guns N' Roses, Nelson...
Gothic metal
Gothic metal nhẹ hơn và sôi nổi hơn doom metal, nhưng nó cùng có nỗi sầu thảm và đôi khi cả trạng thái trầm cảm. Gothic metal rất phóng khoáng và giàu giai điệu với việc sử dụng rộng rãi keyboard và giọng ca nữ, biến nó trở thành thể loại metal ‘hiền hoà’ nhất. Rất thường thấy kiểu rải guitar clean trong bài hát của các ban nhạc chơi thể loại gothic và việc sử dụng violin trong gothic metal và doom metal cũng đã trở nên rất phổ biến (để tăng thêm tính sầu thảm trong bài hát). Xem nào, những yếu tố để có thể dễ dàng nhận ra gothic metal bây giờ là: giọng nữ cao, keyboard, violin hoặc bộ dây nói chung.
Pha trộn: Symphonic gothic metal
Điển hình: Lacuna Coil, Lake of tears , The 69 Eyes, To/Die/For, Within Temptation, Theatre of tragedy, The sin of thy beloved...
The Sin of Thy Beloved
Industrial metal
Là metal trộn với nhịp điệu techno và những âm thanh điện tử. Tiên phong của thể loại này là Ministry vào cuối những năm 90, khi họ nhận ra rằng 2 thể loại rất khác biệt nhau có thể hoà trộn với nhau để cho ra 1 thể loại mới. Hiện nay, industrial metal cũng phổ biến gần như nu metal và cũng bị những người nghe ‘metal chân chính’,căm ghét như nu metal.
Pha trộn: Industrial nu metal
Điển hình: Fear Factory, Filter, Spineshank, Static-X, Rammstein,White zombie.
Static-X
Power
Một trong những thể loại được yêu thích nhất, sinh ra vào cuối những năm 80 từ classic heavy metal. Mặc dù nhanh hơn và mạnh mẽ hơn heavy metal, nó vẫn là 1 thể loại rất giàu giai điệu, với ít sự giận dữ và ít hung hãn hơn. Cảm hứng đầu tiên của Power là những nhóm như Iron Maiden, Judas Priest, Manowar(lúc đầu Manowar chơi Heavy nhưng về sau nhóm này thiên về chất power nhiều hơn cả về cách chơi lẫn tư tưởng). Những ban đầu tiên chơi power metal là Helloween, Blind Guardian, Yngwie Malmsteen và Stratovarius. Các âm thanh của power metal thường rất trong và cao, chơi với tốc độ nhanh, trong phần lời hiếm khi tìm thấy chữ ‘love’, thường chỉ nói về chiến tranh và những triết lý trong cuộc sống. Tóm lại là nếu bạn nghe thấy nhịp trống bass đôi, những đoạn solo song song giữa lead guitar và keyboard (Stratovarius) hoặc 2 cây lead guitar (Helloween) và giọng hát rất trong, cao trong 1 bài hát nói về những chiến binh dũng cảm hay những vùng đất huyền bí thì gần như chắc chắn đó là power metal. Power metal thường được pha trộn với progressive metal (Ivory Tower, Symphony X, Evergrey, Vanishing Point, Angra), bởi hai thể loại này có rất nhiều điểm chung, trên thực tế phần lớn các ban nhạc power metal có sử dụng các yếu tố của progressive và symphonic metal (Nightwish, Rhapsody, Savatage). Điều mà tôi khá thích ở Power Metal là trong 1 album nhạc của họ hầu như bao giờ cũng có 1 bài hát nhẹ nhàng tình cảm. Điển hình là bầi "Forever" trong album "Episode" của Stratovarius đã được lấy làm nhạc phim ... Mối tình đầu của Hàn Quốc !!
Biến thể: Melodic power metal, neo-classical power metal (Ring of Fire)
Pha trộn: Progressive power metal( Symphony X, Angra), symphonic power metal (Nightwish, Rhapsody), symphonic progressive power metal
Điển hình: Helloween, Stratovarius, Blind Guardian, Gamma Ray, Dragonrce, Hammer Fall
Mong rằng bạn sẽ còn đóng góp nhiều .
